Category: Добро е да се знае

Денес многумина ја сметаат културата на старите Римјани за основа на западната цивилизација, но со сигурност може да кажеме дека многу од обичаите кои некогаш биле практикувани сигурно не би му се допаднале на современиот човек.rnrnrnrnКако главен град на една од најголемите империи во историјата на човештвото, Рим бил центар на различни култури и традиции. И додека и денес се пишува и истражува за одредени обичаи, повеќето од нив за жал се заборавени засекогаш.rn

1. Маратонски гозби и повраќање

rnПознатиот филозоф Сенека еднаш рекол дека Римјаните не биле срамежливи кога станува збор за повраќање, освен тоа, тие повраќале за повторно да јадат. Честопати раскошните гозби траеле и по неколку дена, а за време на тие прилики било консумирано огромно количество храна. Лесно можете да ги замислите богатите Римјани облечени во свилена облека кои лежат околу маса со разноразни јадења за време на празниците.rn

2. Хранење на мртвите

rnСо цел да не бидат прогонувани од духот на покојникот, старите Римјани им нуделе на своите мртви храна и пијалак. Така, користеле цевки од дрво, метал или теракота преку кои принесувале вино, пиво, вода, мед, млеко, житарки и разноразни семиња.rn

3. Крвта на гладијаторите била лековита

rnИсториските извори тврдат дека Римјаните не ги гледале гладијаторите само како обични борци во арените, туку и се верувало дека нивната крв има исцелителна моќ. По завршувањето на борбите, била продавана крвта на гладијаторите за која Римјаните верувале дека можела да послужи за „чистење на душата“. Но, со текот на времето, тие почнале да веруваат дека таа е чудотворен лек за многу болести.rn

4. Урината се користела за сè и сешто

rnПрвично, урината се користела за перење алишта и за ѓубрење на почвата, но со текот на времето Римјаните почнале да ја користат за избелување на забите. Фактот што за тоа пишувал поетот Катул кажува дека урината била особено популарна како средство за плакнење на устата. Така, на својот ривал Егнациј кој имал екстремно бели заби му рекол дека најверојатно се такви бидејќи ја пиел сопствената урина.rnrnОткако прочитавте за бизарните навики на старите Римјани, можеби ќе сакате да прочитате и за 5-те најважни градови во Римската Империја.rnrnИзвор: nationalgeographic.rs

Покрај фактот дека иранската цивилизација е една од најстарите во светот, денес во очите на многумина Иран е мистична земја. Така, честопати се случува поради геополитичките конфликти и недоволната информираност многумина од нас да имаат погрешни идеи за една земја, а ова се најчестите предрасуди за Иран.rnrnrn

1. Иранците се Арапи

rnОпшта перцепција е дека сите кои живеат на Блискиот Исток се муслимани или Арапи. Сепак, не сите Арапи се муслимани, ниту пак Иранците се Арапи иако тие имаат заедничка религија и се служат со арапското писмо.rn

2. Иранците зборуваат арапски

rnОфицијалниот јазик во Иран е персискиот, а постојат и регионални јазици како курдски или арапски кои се зборуваат во одредени делови од земјата.rn

3. Иран е несигурна земја и ги мрази западњаците

rnПоради дипломатските препукувања и историските настани како Иранската револуција, навикнати сме да гледаме на Иран како на земја уништена од војните, теророт и насилството. Денес, Иран е безбедна и стабилна земја, а многу туристи се враќаат воодушевени од гостопримливоста на оваа земја. Можеби и не се љубители на Западот, но Иранците се гостопримливи и љубезни кон обичниот човек.rn

4. Жените немаат никаква права

rnИако Иран е прилично конзервативна земја која се придржува до исламската вера, сепак тоа не значи дека ги запоставува правата на жените. Така, Иран има висок процент на жени кои се дел од науката, политиката и јавниот живот.rn

5. Иран е еднолична земја

rnСо површина од 1.648.195 километри квадратни, Иран не го заслужува епитетот на „еднолична земја“. Иако многумина го поистоветуваат Иран со суво копно, топла клима и многу џамии, сепак оваа земја изобилува со разновидна клима, обичаи, храна и музика.rnrnОткако прочитавте за најчестите предрасуди за Иран, можеби ќе сакате да прочитате и за модата на улиците во Иран која целосно ќе ви ги сруши стереотипите за оваа земја.rnrnИзвор: punkufer.dnevnik.hr

Дали знаете што означува шпанскиот термин „penitente“? Станува збор за необични снежни формации што можат да се пронајдат на големите надморски височини како и на глечерите.rnrnrnrnБескрајните купишта од бели формации кои наликуваат на карпи со шилести врвови или дијаманти честопати се насочени кон сонцето.rnrnТие го добиле името поради сличноста со религиозните ритуали на покајание (penitente – покајник) кога луѓето клекнуваат или поради свештениците со зашилени качулки кои се дел од поворката за време на шпанската Света недела.rnrnЗа прв пат биле опишани во научната литература од страна на Чарлс Дарвин кога ги видел во 1839 година за време на неговото патување од Чиле во Аргентина. Тој напишал дека локалните жители верувале дека овие формации се создадени под влијание на силните ветрови од Андите.rnrnВсушност, оваа теорија е присутна и денес, надополнета со повеќе елементи како ниската температура и сувиот воздух. Можете да ги сретнете во пустината Атакама и тоа во разни големини, од неколку сантиметри до дури осум метри.rnrnОткако прочитавте за необичниот феномен, можеби ќе сакате да прочитате и за најдоброто место во светот за набљудување виножита.rnrnИзвор: punkufer.dnevnik.hr

Високите температури за време на летниот период можат да бидат крајно непријатни и за среќа бројот на денови со екстремни температури е ограничен, иако нивниот број се зголемува како резултат на климатските промени.rnrnrnrnЕдно истражување на НАСА во 1958 година ја воспоставило т.н. комфорна зона на температура која се движи помеѓу 4 и 35 степени целзиусови. Така, прашањето кое сме сигурни дека си го поставувате во моментот е: која е највисоката температура што човечкото тело може да ја издржи?rnrnИ покрај бројните истражувања, научниците сè уште не дошле до конечниот одговор. Голем удел во тоа колку човечкото тело е подготвено да ги издржи екстремните температури имаат облеката, физичките активности, протокот и влажноста на воздухот, но и можноста за засолнување од сонцето. При висока влажност на воздухот, човекот е изложен на ризик дури и на температура од 36 степени целзиусови, а во пустините каде воздухот е сув, луѓето можат да преживеат 10 минути на температура од 60 степени.rnrnЗа да ја одржи телесната температура на 37 степени, организмот за време на високи температури го ослободува вишокот топлина преку испарување, односно потење. Но, ако релативната влажност е висока, потењето е побавно и лицето забележува дека надворешната температура е повисока од онаа која ја покажуваат термометрите.rnrnЗатоа, за утврдување на временската прогноза се користи т.н. индекс на топлина кој го користат американските и повеќето европски метеоролошки организации, почнувајќи од 1978 година.rnrnСе смета дека на температура повисока од 54 степени целзиусови човечкото тело е потенцијална жртва на топлотен удар. Оваа форма на хипертемија може да се појави и на многу пониски температури, а може да биде предизвикана како резултат на употреба на дрога и алкохол. Меѓу другото, спортистите кои се натпреваруваат на отворено за време на високите температури можат да бидат изложени на ризик, а жртви на топлотен удар можат да бидат и децата кои се оставени во автомобили без клима уреди.rnrnТоплотниот удар доведува до зголемување на телесната температура за само неколку минути, вртоглавица, крварење, колапс на кардиоваскуларниот систем, кома, а во најтешкиот случај и смрт.rnrnСепак, нема причини за страв сè додека консумирате доволно течности и избегнувате директно изложување на сонце за време на најтоплиот дел од денот.rnrnОткако прочитавте за издржливоста на човечкото тело на високите температури, можеби ќе сакате да го прочитате и рецептот за витаминска вода за освежување и полесно справување со летните горештини.rnrnИзвор: nationalgeographic.rs

Египетската митологија се засновува врз верувањето во светите животни. Повеќето од древните египетски божества биле прикажани со човечки тела и глави на животни. Еве дел од нив кои се познати и денес:rnrnrnrnАмон – првично бил бог на градот Теба и бил почитуван како бог на плодноста. За време на владеењето на 18-та династија, Амон станал врховен бог на целиот Египет и почнал да се идентификува со богот на сонцето, Ра, но истовремено и задржал посебен култ.rnrnРа – богот на сонцето чиј културен центар бил Хелиополис. Станува збор за божество кое умира секоја вечер, патува низ подземјето, се бори со својот заколнат непријател и одново се раѓа секое утро. Претставен е со сончев диск и со глава на сокол или овен.rnrnАпеп – преставен е со змија која симболизира хаос и уништување. Станува збор за непријателот на богот Ра кого го напаѓа секој ден.rnrnНун – персонификација на водениот амбис кој постоел уште на почетокот на времето, кога се родил богот Амон Ра.rnrnНут – божица на небото. Нејзиниот близнак и сопруг е Геб, а нејзините деца се Озирис, Сет, Изида, Нефтис и според некои верзии, Хорус.rnrnГеб – бог на земјата. Сопруг и брат на Нут, честопати бил нарекуван и „татко на боговите“. Ова не му се допаднало на Ра кој му наредил на Шу да ги раздели при што биле создадени просторот и светлината.rnrnШу – богот на ветерот и воздухот. Тој бил син на богот Амон Ра и брат близнак на божицата Тефнут. Се сметал за еден од најмоќните богови.rnrnТефнут – божица на водата, дождот и влагата. Ќерка на Амон и сестра на Шу со која како мала се изгубила во водите на Нун. Нивниот татко го испратил своето око кое кога ги пронашло плачело од среќа, а според друга верзија на старите Египќани од тие солзи се родиле првите луѓе.rnrnОзирис – најпрвин се сметал за бог на вегетацијата и земјоделството, а потоа за бог на подземјето. Тој е син на Геб и Нут како и сопруг и брат на Изида која со помош на Нефтис ги пронашла неговите расфрлани делови од телото и му вдахнала живот.rnrnСет – бог на пустините, хаосот и бурите. Најчесто е претставен со глава на волк или шакал, а неговата сопруга била Нефтис. Секогаш бил љубоморен на својот брат Озирис, па во една прилика го убил.rnrnИзида – божица на љубовта, медицината и плодноста. Освен тоа, таа се смета и за врховно божество на древниот Египет. Се појавува како моќна волшебничка во многу приказни, а Египќаните најчесто ја претставувале со хиероглифски знак на главата. Таа е сопруга и мајка на Озирис, но и на Хорус. Била толку ценета што нејзиниот култ се проширил во Грција и Рим.rnrnХорус – бог на небото и син на Изида и Озирис. Се смета за едно од најстарите египетски божества. Старите Египќани го прикажувале со глава на сокол. Според митологијата, тој морал да се одмазди за убиството на својот татко, па така се борел со Сет и го победил.rnrnНефтис – заштитничка на мртвите и задолжена за погребните ритуали. Нејзиното име значело „господарка на домот“. Честопати е прикажувана заедно со нејзината сестра Изида бидејќи и двете биле заштитнички на мумиите.rnrnОткако прочитавте за најважните египетски богови, можеби ќе сакате да прочитате и за 5-те изуми на древните Египќани без кои не можеме денес.rnrnИзвор: nationalgeographic.rs