Сигурно ви се случило. Некој во друштвото почнува да се смее, можеби ни не знаете на што, и за неколку секунди се смеете и вие. Понекогаш до солзи. Смеата е едно од ретките чувства што се пренесуваат речиси како зевањето. Научниците одамна се обидуваат да откријат зошто.
Се смееме за другите
Американскиот невронаучник Роберт Провин со години ги набљудувал луѓето како се смеат во секојдневието. Открил нешто изненадувачко: смеата ретко е одговор на вистинска шега. Најчесто следи обични реченици како „се гледаме“ или „па добро“. И уште поважно – луѓето се смеат околу 30 пати почесто кога се со други, отколку кога се сами.
Смеата, значи, не е првенствено реакција на смешното, туку начин на кој се поврзуваме.
Мозокот се подготвува да се смее
Истражувачите од Универзитетскиот колеџ во Лондон, предводени од Софи Скот, пуштале снимки од смеа на доброволци додека им го снимале мозокот. Кога луѓето ја слушале смеата, кај нив се активирале деловите од мозокот што ги подготвуваат мускулите на лицето за движење. Мозокот буквално се подготвува да се насмее заедно со другите.
Смеата боли помалку
Истражувањата на британскиот антрополог Робин Данбар покажале дека по заедничко смеење луѓето можат да поднесат повеќе болка. Причината се ендорфините, природните хормони на задоволството што се ослободуваат при силна смеа. Тие истите нè прават поблиски со луѓето со кои сме се смееле.
Постара од јазикот
Смеата е постара од зборовите. Бебињата почнуваат да се смеат на три-четири месеци, многу пред да го кажат првиот збор. Слични звуци на смеа испуштаат и шимпанзата и другите мајмуни кога си играат.
Можеби затоа најубавите спомени ретко се оние кога сме биле сами. Најчесто се тие кога некој почнал да се смее – а ние не можевме да престанеме.