Доволно е да влезете во домот на баба ви или да прелистате старите семејни фотографии и веднаш ќе ги препознаете. Некои предмети беа толку обични што никој не обрнуваше внимание на нив, а денес се вистински мали машини за време. Ако сте израснале во Македонија во осумдесеттите или деведесеттите, најверојатно ќе се насмеете на барем половина од оваа листа.
1. Хеклано миленце на секоја површина
На телевизорот, на масичката во дневната соба, под вазната, на регалот. Хеклените миленца беа задолжителни, а секоја баба имаше свој модел и со гордост ги покажуваше гостите.
2. Сервисот „за гости“ во витрината
Стоеше зад стакло, чист и подреден, а се вадеше само за големи празници или кога ќе дојдеше некој „важен“. Децата знаеја едно правило: тој сервис не се допира.
3. Кутијата од колачиња во која никогаш немаше колачиња
Тркалезната метална кутија изгледаше ветувачки, но кога ќе ја отворевте, внатре имаше конци, игли, копчиња и метар. Ова е можеби најголемото разочарување на едно цело детство.
4. Телефонот со тркалце и тетратката со броеви
Бројот се вртеше со прст, полека, цифра по цифра. До телефонот секогаш стоеше тетратка или мал именик со броевите на роднините, а разговорите се водеа во ходникот, пред сите.
5. Касетофонот и касетата што се премотува со молив
Секој знаеше трик: кога лентата ќе се заплетка, касетата се враќа со молив или пенкало за да се заштеди батеријата. Омилените песни се снимаа директно од радио, со надеж дека водителот нема да зборува над почетокот.
6. Ќилимот на ѕидот
Не на подот, туку на ѕидот, најчесто над креветот или каучот. Служеше и како украс и како заштита од студениот ѕид во зимските месеци.
7. Регалот во дневната соба
Големиот дрвен регал беше центарот на домот. Во него имаше енциклопедии, сувенири од патувања, кристални чаши, семејни фотографии и, се разбира, телевизорот во средината.
8. Телевизорот со антена што се наместуваше
Сликата често „снежеше“, па некој мораше да стане и да ја врти антената додека другите викаа „сега, сега, остави ја така!“. Понекогаш најдобар сигнал имаше само ако некој ја држеше со рака.
9. Теглите зимница под креветот
Ајвар, туршија, слатко и компот. Кога ќе снемаше место во оставата, зимницата се селеше под креветите и во секој агол каде што можеше да се смести една тегла.
10. Ѕидниот календар од банка или фирма
Секоја година во домот пристигнуваше нов ѕиден календар со пејзажи, а стариот тешко се фрлаше ако имаше убави слики. Некои листови завршуваа и како обвивка за учебници.
11. Шпоретот на дрва во кујната
На него се готвеше, се грееше вода, се сушеа чорапи и се печеа пиперки. Мирисот на дрва и топлината околу него се дел од спомените на многу генерации.
12. Албумот со фотографии што се вадеше за гости
Дебел албум со проѕирни листови и фотографии со бели рамки. Кога ќе дојдеа гости, порано или подоцна некој ќе го извадеше и вечерта ќе се претвореше во патување низ семејната историја.
Предмети што чуваат спомени
Денес повеќето од нив ги нема, заменети се со телефони, апликации и модерен намештај. Но токму овие обични предмети ги чуваат најтоплите спомени на едно време кога домот беше место каде што сè имаше свое место и своја приказна.
Можеби некој од нив сè уште стои кај вас дома – и ако е така, чувајте го. Во него има повеќе спомени отколку што мислите.