Постојат некои мириси кои веднаш нè враќаат во одреден момент. Мирисот на свежо испечен леб, на море, на есенски лисја… но еден од најпрепознатливите е мирисот што се појавува кога после долг период на суво време ќе заврне дожд.
Она што е интересно е дека самиот дожд нема карактеристичен мирис. Мирисот кој го чувствуваме доаѓа од почвата, растенијата и соединенијата што се ослободуваат во воздухот кога дождовните капки ќе паднат на земјата.
Што всушност го создава мирисот?
Еден од главните „виновници“ е соединението геосмин. Тоа го создаваат одредени микроорганизми кои природно живеат во почвата. Кога земјата е влажна, геосминот полесно се ослободува и стигнува до нашиот нос.
Интересно е што луѓето се исклучително чувствителни на геосмин. Дури и многу мала количина може да ја почувствуваме, што е една од причините зошто мирисот на влажна земја ни е толку препознатлив.
Но, геосминот не е единствената причина.
Растенијата исто така имаат улога
За време на суви периоди, различни растенија можат да ослободуваат масла и други ароматични материи во околината. Некои од нив се таложат на површината на почвата.
Кога ќе почне дождот, капките ги раздвижуваат овие материи. При ударот на капката во почвата можат да се создадат многу ситни воздушни честички кои носат дел од тие соединенија нагоре.
Токму затоа понекогаш првите минути од дождот имаат особено силен мирис.
Зошто мирисот е најсилен после сушен период?
Ако врне секој ден, можеби нема да го забележиме истиот интензитет. Но ако земјата била сува со денови или недели, на нејзината површина можат да се акумулираат различни материи.
Тогаш првиот дожд делува речиси како природен „освежувач на воздухот“. Капките ја навлажнуваат почвата и истовремено ги ослободуваат мирисите што се собирале во текот на сувиот период.
Затоа првиот дожд после долго суво време често има најпрепознатлив мирис.
А зошто понекогаш мирисаме дожд пред да заврне?
Ова е уште еден интересен момент.
Понекогаш можеме да почувствуваме дека „мириса на дожд“ иако капките сè уште не стигнале до местото каде што се наоѓаме. Тоа може да се случи кога дождот паѓа во близина, а воздушните струења ги носат ароматичните соединенија кон нас.
Пред бура, пак, можат да се почувствуваат и други специфични мириси поврзани со промените во атмосферата.
Зошто мирисот на дожд кај некои луѓе буди спомени?
Мирисите се силно поврзани со меморијата и емоциите. Затоа е можно мирисот на влажна земја кај некого да предизвика чувство на смиреност, кај друг да го потсети на детството, а кај трет на некој конкретен дождлив ден.
Можеби токму затоа дождот за многумина не е само временска појава. Тој носи звук, мирис и атмосфера кои тешко можат да се заменат со нешто друго.
Мал природен феномен што често го занемаруваме
Следниот пат кога ќе почне дожд после подолг период на суво време, застанете за момент и забележете го воздухот. Она што го чувствувате не е само „мирис на дожд“, туку комбинација од соединенија од почвата, растенијата и микроорганизмите кои дождот ги враќа во воздухот.
И можеби токму во тоа е убавината на природата – нешто толку едноставно како неколку капки вода може да го промени мирисот на целиот свет околу нас.