Климатските научници предупредуваат дека Ел Нињо официјално започна, додека светот се подготвува за година во која се очекуваат поекстремни временски услови.
Овој природен климатски феномен се појавува неправилно, најчесто на секои две до седум години, а настанува кога температурите на површината на морето во источниот дел на Тихиот Океан стануваат невообичаено високи. Тоа може дополнително да ги зголеми глобалните температури и да создаде услови за посилни топлотни бранови, суши, поплави и пожари.
Последниот Ел Нињо, кој траеше од мај 2023 до март 2024 година, придонесе за рекордни горештини и за низа екстремни временски настани низ светот, пишува Euronews.
Можно е 2026 година да биде меѓу најтоплите досега
Според најновите сезонски прогнози, 2026 година веќе се очекува да биде една од најтоплите во историјата. Во Европа, летото и почетокот на есента би можеле да донесат температури повисоки од вообичаеното, а делови од Медитеранот веќе се соочуваат со најави за температури околу 40 степени и таканаречени „тропски ноќи“.
Но, Ел Нињо не значи само потопло време. Експертите предупредуваат дека овој феномен може да предизвика сериозни последици во повеќе сектори – од земјоделството и снабдувањето со храна, до производството на електрична енергија.
Како Ел Нињо може да влијае врз струјата?
Недостатокот на врнежи и ниските водостои на реките може да предизвикаат проблеми со производството на електрична енергија, особено во земјите каде хидроенергијата е важен дел од енергетскиот систем.
Кога има помалку вода во реките и акумулациите, хидроцентралите произведуваат помалку струја. Тоа може да доведе до повисоки трошоци, а во некои региони и до поголемо користење фосилни горива, како јаглен и нафта, што дополнително ги зголемува емисиите на јаглерод диоксид.
Екстремните жештини може да влијаат и врз соларната енергија. Иако многумина мислат дека повеќе сонце секогаш значи повеќе струја, фотоволтаичните панели ја губат ефикасноста кога температурите се многу високи.
Можни последици и за храната
Експертите предупредуваат дека сушите и недостигот на вода може да го погодат земјоделството во повеќе делови од светот. Посевите како пченка, грав, пченица и какао се особено чувствителни на екстремни климатски услови.
Во земјите кои зависат од наводнување, ниските водостои на реките може да создадат дополнителен притисок врз подземните води. Тоа, пак, може да доведе до поголеми проблеми со снабдувањето со храна и до раст на цените.
Ова е важно и за Европа, која секоја година увезува големи количини храна. Доколку екстремните временски услови погодат дел од главните земјоделски региони во светот, последиците може да се почувствуваат и на европските пазари.
Европа не е имуна на суши
Иако Ел Нињо најсилно се поврзува со промените во Тихиот Океан, неговите последици може да се почувствуваат низ целиот свет. Стручњаците предупредуваат дека Европа исто така може да се соочи со потопло и посуво време, што го зголемува ризикот од топлотни бранови, шумски пожари и недостиг на вода.
Ниските водостои на европските реки може да го отежнат наводнувањето, но и користењето вода за ладење во електраните. Тоа покажува дека сушата не е само еколошки проблем, туку прашање што влијае врз храната, енергијата, економијата и здравјето на луѓето.
Климатските промени остануваат главниот проблем
Иако Ел Нињо е природен феномен кој доаѓа и поминува, научниците предупредуваат дека неговите ефекти денес се случуваат во свет кој веќе е значително загреан поради климатските промени.
Затоа, екстремните временски настани може да бидат посилни и поскапи отколку во минатото. Ел Нињо може привремено да ги зголеми глобалните температури, но долгорочниот проблем останува глобалното затоплување предизвикано од човековите активности.