Category: Колумни

Многу често ги слушаме изреките од типот „Стави се во туѓа кожа“ или „Пооди во туѓи чевли“. Обете се однесуваат на емпатијата и способноста да се сочувствува со туѓите проблеми. Сочувствителноста важи за една од најзначајните особини што ја сочинуваат емоционалната интелигенција. Сочувствителни луѓе се оние кои можат да ги разберат другите, можат да ја согледаат нивната страна и да се стават на нивно место. Тоа се луѓе кои знаат да ги тргнат настрана своите грижи и проблеми и да си замислат како се чувствува другиот. Не само да си замислат, туку и да ги почувствуваат истите емоции. На тој начин, се зближуваат со луѓето и стекнуваат пријатели за цел живот. Освен тоа стануваат одлични колеги, соработници, шефови и партнери, бидејќи имаат разбирање за луѓето околу нив и работите низ кои тие поминуваат.rnrnrnrnСочувствителните партнери можат да ги разберат саканите кога ќе им кажат дека им пречи тоа што контактираат со бившите. Замислете си дека вашиот партнер одржува одличен однос со неговите бивши. Постојано комуницираат, а понекогаш излегуваат и на кафе. Сигурно би ви пречело тоа од разбирливи причини. Партнерот кому не би му било грижа за вашите чувства, би продолжил да го прави истото без да ја сослуша и разбере вашата гледна точка. Но, сочувствителниот партнер би се ставил на ваше место и би се запрашал како би му било нему кога вие би имале толку близок однос со бившите. Сигурно би ги зел во обѕир вашите чувства и би сторил нешто во врска со проблемот. Кој партнер би го одбрале?rnrnСочувствителните пријатели можат да им понудат вистинска поддршка на нивните најблиски. Замислете си дека му откривате страшна тајна на вашиот најдобар пријател со надеж дека ќе наидете на поддршка и совет. Наместо тоа, тој ве осудува и напаѓа, не покажува никакво разбирање за вашата ситуација и не ви нуди совет или помош. Како би се чувствувале? А сега, замислете си пријател кој сочувствува со вас, се обидува да ве разбере и да ви понуди совет кој навистина би ви бил од корист. Притоа, ви гарантира дека ќе биде до вас, без оглед на сѐ, затоа што вие сте најдобри пријатели и секому може да му се случи да направи нешто ужасно. Кој пријател би го одбрале?rnrnrnrnСочувствителните шефови можат да ги разберат барањата на нивните вработени и да се погрижат за нивните потреби. Одите на работа и навистина давате сѐ од себе. Покажувате самоиницијатива и прифаќате обврски што не спаѓаат во описот на вашето работно место. Сите се среќни и задоволни. Меѓутоа, поради сплет на околности, вие не сте повеќе во можност да работите повеќе од договореното и барате одмор или намален број обврски. Очекувате да наидете на позитивна реакција со оглед на тоа што ви било кажано дека ако ви стане пренапорно, секогаш можете да се вратите на стариот начин на работа.rnrnЗа жал, реалноста е поинаква. Вашиот претпоставен не покажува никакво разбирање за вашата ситуација, не го цени вашиот досегашен вложен труд и згора на сѐ ве напаѓа дека сте неодговорни и недоследни. Емпатичниот шеф, од друга страна, пак, барем би се обидел да разбере низ што минувате моментално и не би ги споредувал неговите проблеми со вашите, туку би исполнил дел од вашите барања и би понудил разумен компромис. Емпатичните шефови знаат дека среќните и задоволни вработени се клучот за успехот на секој бизнис. Кој шеф би го одбрале?rnrnrnrnНе постои сомнеж дека емпатијата е многу важен елемент од секој сегмент на животот. Емпатијата е клучната состојка од која зависи квалитетот на односите што ги градите со луѓето околу вас. Од степенот на емпатија што ја покажувате зависи колку ќе бидете добри партнери, пријатели, колеги и шефови. Меѓутоа, иако постојат, сочувствителните луѓе се ендемичен вид. Факт е дека секој си го гледа своето. Ретко кој успева да ги тргне своите проблеми настрана и да сочувствува со туѓите. Секој поаѓа од сопствените грижи, притоа, не обрнувајќи ни најмало внимание на грижите што ги мачат другите луѓе.rnrnЖивееме во бурно и стресно општество каде што напорното секојдневие е нешто нормално. Со оглед на тоа, покрај сите проблеми што ги имаме, тешко е да мислиме на другите, се согласувате? Тешко е да мислиме на проблемите низ кои минува нашиот пријател, кога сме презафатени со нашите. Тешко е да мислиме на трудот што го вложуваат нашите вработени, кога и самите минуваме низ многу бурен животен период. Тешко е да мислиме на децата од Африка кога и ние самите едвај сврзуваме крај со крај.rnrnТешко е, никој не вели дека не е. Тешко е да се остане добро човечко суштество во свет кој постојано нѐ разочарува и време кое неуморно нѐ гази. Но, емпатијата не треба да биде недостижен идеал само затоа што нам ни е тешко. Не треба да ја изгубиме сржта на човечкото во нас само затоа што личните проблеми ни наидуваат од сите страни како ужасно цунами кое може да нѐ потопи во секој момент. Не треба да заборавиме да бидеме луѓе. Време е да погледнеме малку подалеку од носот и да поносиме туѓи чевли пред да си купиме нови.

Хип хоп музиката е еден од најпопуларните музички жанрови, како во светот, така и во Македонија. Иако во последно време немаме многу нови хип хоп музичари и песни, сепак хитовите како што се „Спушти се доле“, „Старлета“, „Дада“, „Терориста“ и слично редовно се пуштаат по клубовите и кафулињата и сите им се радуваат, играат и ги пеат без да се запрашаат каков е текстот, барем за момент. Ова е многу алармантно со оглед на фактот што генералната идеја на современиот хип хоп се заснова на деградација на жените. Ваквиот тип музика промовира мизогинија – термин што означува омраза и предрасуди кон женскиот пол.rnrnrnrnХип хоп песните содржат текстови што ги омаловажуваат и понижуваат жените, а тоа може да влијае на општествениот став кон нив, особено кај адолесцентите. Најпрво, рап музиката најчесто ги објективизира жените, бидејќи главниот фокус е на нивниот изглед, а никаде не се споменува нивниот карактер и интелигенција. Понатаму, многу од зборовите што се користат во песните за да им се обратат на жените се понижувачки и придонесуваат за понатамошна деградација на жените. Освен тоа, жените се претставени како инфериорни во споредба со мажите и на тој начин песните испраќаат порака дека потчинетоста е пожелна женска карактеристика. Иако ситуацијата со американскиот хип хоп е уште позагрижувачка, сепак најпрво би требало да почнеме со подигнување на свеста за најпопуларната музика во нашите простори, бидејќи кај луѓето кои ги слушаат овие македонски хитови постои голема веројатност дека ќе развијат сексистички тенденции.rnrnСигурно ќе си речете дека сето ова звучи претерано, дека песните служат за забава и подигнување на атмосферата во клубовите со нивните „јаки“ битови и заразни ритами, но погледнете ја пошироката слика. Никој не вели дека хип хоп артистите имале намера да ги деградираат жените или да шират предрасуди за нив. Нивната намера била да создадат интересна песна со клупска музика и лесен текст кој ќе може да го запомнат сите слушатели од прво слушање. Но, ајде да разгледаме малку повнимателно што се случува и која е пораката што ја праќаат овие песни, бидејќи таа може да биде многу погрешно разбрана од страна на кревките карактери на адолесцентите.rnrnКако што веќе споменавме, многу од текстовите и видеата на популарните македонски хип хоп песни ги претставуваат жените како објекти. Хип хоп артистите даваат експлицитен опис на женското тело и ја коментираат женската сексуалност на навредлив начин. Така, тие сугерираат дека жените служат само за секс и дека се „заменливи“ и „потрошливи“. Да го земеме за пример текстот во популарната „Спушти се доле“. Целата песна е преполна со придавки кои се однесуваат на женскиот физичкиот изглед, но да издвоиме неколку од највпечатливите: „Имаш уста за пушење (сиса за медаља)/ Г’з боли глава, совршено би влегла у кадар“, „Не се замарај за сало, ми треба перформанс за секс“, „На тебе го удараат сите налошени средношколци“ и така натаму. Јасно е дека артистите зборуваат за деловите од женското тело на многу вулгарен начин и сугерираат дека жените се добри само за секс.rnrnhttps://www.youtube.com/watch?v=SexoabfpadArnrnУште вакви примери може да се најдат и во музичките видеа за песните. Во спотот за песната „Дада“ од ДНК, главна ѕвезда е девојка по долна облека како им игра провокативно на артистите, додека тие задоволно ја гледаат. Во еден момент дури се појавува и бебе, „присилено“ да зјапа во задникот на танчарката. Дали тоа значи дека момчињата уште од мали нозе треба да се однесуваат вака кон девојчињата и да очекуваат од жените да им играат на улица по гаќи додека тие уживаат во глетката? Спотот покажува дека во ред е да се осудуваат жените според телото и облеката. Благодарение на објективизацијата присутна во текстовите и спотовите на хип хоп песните, жените се претставени како тела кои извршуваат разни задачи, а не како луѓе. Каква порака им праќа тоа на тинејџерите чии хормони и онака вријат? Дали тие треба да се угледаат на нивните идоли?rnrnhttps://www.youtube.com/watch?v=zdaaG09lgDwrnrnОбјективизацијата на жените не е единствениот проблем во хип хоп песните. Постои уште еден важен елемент кој придонесува за деградација на жените во овој музички жанр, а тоа се навредливите зборови со кои артистите им се обраќаат на жените. Иако овој проблем е поприсутен во американскиот хип хоп (нашите артисти некако повеќе внимаваат на цензурата), сепак не отсуствува целосно. Најчестите понижувачки зборови што се појавуваат во рап песните се „дроља“, „к**ва“, „пи***ца“ и слично. Обожавателите на хип хоп музиката најверојатно нема да се согласат и ќе речат дека текстовите не треба да се сметаат за навредливи, бидејќи тие служат само како алатка за изразување и нивната цел не е да навредат или понижат некого. Можеби тоа е вистина, меѓутоа не постои сомнеж дека создаваат одредени стереотипи и придонесуваат за понатамошното угнетување на жените во општеството. Текстот во песната „Спонзоруша“ од ДНК совршено ја илустрира оваа алармантна појава: „Останав до крај со дрољи иако ме болеше зуб“, „Дроља како тебе не е за мене“.rnrnhttps://www.youtube.com/watch?v=XGUU6D3w0ZQrnrnУште еден многу чест збор што се користи е оној што би требало да биде сфатен како комплимент а тоа е „пи***ца“, „пи**ња* (има разни варијации), со којшто се опишуваат девојките кои се згодни. Тоа е видливо во песната на Слаткаристика „Олабави ме“: „Ми требаа кадри од пи**ња и направив кастинг“, но и во песната „Спушти се доле“ во делот „Ќе бидеш најдобра пи***ца како Сара Леши“. Кога младите луѓе ќе чујат како нивните омилени музичари ги изговараат овие зборови, ќе помислат дека е во ред и самите тие да ги користат за да ги опишуваат и да им се обраќаат на жените.rnrnhttps://www.youtube.com/watch?v=sSg_rv6zqmArnrnОсвен тоа, хип хоп музиката создава впечаток дека нормално е жените да им бидат потчинети на мажите и да ги исполнуваат нивните потреби. Доминацијата и експлоатацијата на жените не само што е очекувана, туку е и сосема природна и разбирлива. Секако дека сите имаат право на свое мислење, дури и да станува збор за нешто шокантно и ужасно. Меѓутоа, хип хоп артистите имаат многу обожаватели кои го следат нивниот пример, а тоа може да доведе до сериозни последици. Во видеото „Старлета“ од ДНК гледаме девојка како мие автомобил на сексуален начин, текстот вели „Она е старлета, неа ништо не ѝ смета/На секој к*р е мета“, гледаме цензурирана сцена во која старлетата орално задоволува еден од музичарите, за потоа сите тројца заедно да се префрлат на задното седиште од автомобилот. Во овој контекст, неизбежно е повторно да се спомене „Спушти се доле“ каде што самиот наслов сугерира дека жените треба да ги исполнуваат наредбите на мажите, а и целиот текст е полн со такви инсинуации: „Не ми глуми лудило (спушти се доле)/Иако имаш дечко, твојот добар гз мило спушти го доле“. Овие стихови сугерираат дека жените треба да заборават на своите морални вредности за да ги задоволат потребите на мажите.rnrnhttps://www.youtube.com/watch?v=ZOH7H71ZSzArnrnНајстрашното е тоа што младите девојки навистина се спуштаат доле на оваа песна и гласно ги пеат нејзините стихови, притоа не размислувајќи за пораката што ја испраќаат. Девојките не мислат на тоа дека нивните омилени хип хоп песни ги објективизираат, им се обраќаат со навредливи зборови и промовираат потчинетост на жените, што доведува до создавање одредени стереотипи. Најчестиот изговор е дека овие луѓе се уметници кои не треба да бидат буквално сфатени. Иако некои поединци се свесни за тоа што го слушаат и не дозволуваат тоа да влијае на нивното мислење, сепак многумина ги земаат текстовите и спотовите здраво за готово.rnrnКога младите девојки и момчиња се постојано изложени на стереотипите што владеат во хип хоп музиката, тие почнуваат да веруваат во нив што потоа придонесува за развојот на мизогинистички идеи кај мажите. Хип хоп музиката има негативно влијание на општествениот став кон жените, бидејќи ги учи мажите дека деградацијата на жените е тесно поврзана со нивната мажественост. Првиот чекор кон решавањето на овој проблем е да се подигне свеста кај активните слушатели на овој вид музика. Мора да се запрашаме каква музика пуштаме и какви се пораките што ги поддржуваме. На тој начин, самите музичари ќе бидат повнимателни кога станува збор за содржината на нивните текстови и музички видеа. Тие треба да бидат свесни за моќта што ја имаат и да ја искористат за да им влијаат позитивно на младите луѓе, наместо несвесно да ги претставуваат жените на навредлив и понижувачки начин.rnrnНАПОМЕНА: Авторот нема ништо против споменатите музичари и нивната музика. Нивните дела се земени само како најсоодветен пример за горенаведениот став, пред сѐ поради нивната огромна популарност помеѓу младите. Авторот не ги обвинува дека лично тие ги деградираат и понижуваат жените преку нивната музика.

„Да бидеме хумани“ се зборови што многу често ги слушаме. Хуманоста е многу важна особина на луѓето како членови на општеството кои сакаат да придонесат за неговиот развој и да им помогнат на поединците кои се сиромашни, болни и немаат покрив над главата. Секојдневно се организираат хуманитарни акции со цел да се соберат пари за луѓе кои откриле дека боледуваат од сериозна болест, но немаат доволно средства за операција, се продаваат разни списанија и честитки за да им се помогне на оние кои живеат во ужасни услови, се поттикнуваат граѓаните да донираат облека и се организираат крводарителски акции. Сите овие апели се најзастапени на социјалните мрежи како најмоќните медиуми што најбрзо и најефикасно можат да ја пренесат итната порака.rnrnrnrnИако не сме богата држава, сепак народот во повеќе случаи покажал огромна солидарност. Секој помага онолку колку што може. Некои донираат храна и облека, некои донираат по 100 денари преку мобилните оператори, други им наоѓаат работа и дом на бездомниците, им помагаат да си го средат животот и да почнат од почеток. Македонскиот народ многупати досега ја покажал својата несебичност и хуманост. Сепак, постои една дилема околу сето ова: Дали е неопходно да ги споделуваме сите наши хумани дела на социјалните мрежи?rnrnСигурно сте прочитале некој долгометражен статус за тоа како некоја девојка/момче виделе бездомник на улица без чевли, а надвор било многу ладно, па затоа му купиле чевли и потоа апелираат на крајот од статусот некој да му помогне на човекот да најде работа и слично. Потоа, има и луѓе кои пишуваат цела трогателна приказна за паметното дете питач кое не побарало пари, туку храна и тие веднаш му купиле, со заклучок на крајот дека постојат деца бездомници кои не дуваат лепак и не бараат пари. Сигурно сте виделе и селфиња од луѓе кои дарувале крв со натпис „Јас спасив живот, а вие?“ и слично.rnrnПа, каква порака испраќаат ваквите објави? Очигледната нивна намера е да ја „подигнат свеста“ кај народот и да ги поттикнат нивните Фејсбук пријатели да го следат нивниот пример. Нема ништо лошо во ширењето на хуманоста, се согласувате? Меѓутоа, дали е сосема неопходно да откријат дека му купиле чевли, храна или што и да е на бездомникот за да ја споделат неговата приказна? Не можат ли само да напишат дека го сретнале човекот или детето и дека треба да им се помогне? Мора ли баш да објават селфи од нивните крводарителски активности за да ги повикаат и другите да го сторат истото? Не можат ли само да напишат статус за тоа дека дарувањето крв спасува животи? Дали на тој начин би се постигнал истиот ефект?rnrnrnrnНајверојатно не, бидејќи хуманоста се покажува преку дела, а не преку зборови. Луѓето се такви што едвај чекаат да вперат прст во некого. Ако напишете статус дека треба да му се помогне на некој бездомник (без да откриете дека вие веќе сте помогнале), веднаш ќе почнат да ве опсипуваат со прашања од типот „Па, зошто ти не му најдеш работа?“ или „Зошто ти не му купиш облека?“. Истото се однесува и на случајот со дарувањето крв. Ако не покажете дека вие самите сте подготвени да станете крводарители, луѓето нема да ве сфатат сериозно и вашата хумана порака нема да биде пренесена.rnrnНо, кога желбата да се шири хуманоста се граничи со потребата да се добие туѓото одобрување? Кога споделувањето информации за нашите хумани дела се граничи со фалење? Кога некој сака да се пофали за својата хуманост, таа автоматски губи од својата вредност. Дали нашата филантропија е вистинска ако имаме потреба да зборуваме за неа? Може ли да помогнеме некому без да го објавиме тоа на социјалните мрежи? Најверојатно да, но процесот би бил многу подолг и помакотрпен. А со оглед на брзиот начин на живот, денес ретко кој има време вистински да се посвети на бездомниците.rnrnНо, токму тука лежи вистинската хуманост. Да, точно е тоа дека многу побрзо ќе добиете реакции и понуди за помош преку социјалните мрежи. Меѓутоа, тоа не значи дека ВИЕ сте направиле хумано дело. Вие само сте споделиле информација. Тоа е лесно. Филантропијата е многу повеќе од објавување статус на Фејсбук.rnrnrnrnФилантропија е кога вистински ќе се заангажирате да помогнете некому. Филантропија е кога ќе заборавите на вашите обврски за момент и навистина ќе му се посветите на човекот кому му треба вашата помош. Не е доволно само да отрчате во продавница и да му купите нешто за јадење за да можете себеси да се нарекувате хуманитарци. И така ќе му помогнете, но хуманоста се состои во времето што ќе му го посветите. Во времето што ќе го одвоите за да ја чуете приказната на човекот, да свртите неколку телефонски броја, да одите до некоја институција и да видите како можете да помогнете.rnrnЗа да се сподели 1 објава на Фејсбук, потребни се 3 секунди. Хуманите луѓе посветуваат многу поголем дел од нивното време за да помогнат. Секако дека не треба да се потценува моќта на медиумите. Има вистина во тоа „Споделете за да помогнете“ или „Sharing is caring“, но да не се лажеме дека тоа е вистинска хуманост. На тој начин, вие само помагате информацијата да стигне до оние хуманитарци кои навистина ќе преземат нешто во врска со проблемот.rnrnВистина е дека не располагаме сите со истите можности и ресурси. Доколку не можеме да помогнеме на никаков друг начин, најмалку што можеме да направиме е да покажеме солидарност и да ја споделиме информацијата. Но, да не се залажуваме и да се нарекуваме хумани поради тоа. Кога ќе помогнете да се реши нечиј проблем, без да има потреба да објавувате за тоа на Фејсбук, тогаш можете да сметате дека сте дале вистински придонес за искоренување на проблемите во општеството.

Цената му е превисока. Никој никогаш не го видел, ниту ќе го види. Постои отсекогаш и ќе постои засекогаш, а истовремено можеби ниту постоело ниту пак ќе постои.rnrnrnrnИма огромна моќ, има моќ да манипулира со светот, со луѓето, со сѐ што постои. Манипулира со минатото, сегашноста и со иднината, всушност манипулира само овде и сега, бидејќи сѐ останато според него е илузија. Манипулира само затоа што човекот тоа му го дозволува. Човекот упорно се обидува да го контролира, а тоа за возврат манипулира со нас.rnrnБидете му пријател, само така ќе ја придобиете неговата моќ. Бидете во чекор со него, бидејќи секогаш е точно и на вистинското место. Од него сѐ започнало, трае и ќе трае она што всушност никогаш не постоело, а сепак секогаш е тука, секогаш со нас, секогаш дел од нас.rnrnНесебично е, не малку, ни дава и премногу, ни дава да сме дел од него. Себични сме ние луѓето, грабајќи го и трчајќи пред него, иако досега никој не успеал да зачекори пред него, како што и никогаш никој не успеал да го купи, а со него купуваме сѐ доколку знаеме да го управуваме, доколку знаеме да му бидеме пријател.rnrnНè цени и повеќе од потребното, но го цениме ли ние него? Дали го цениме единствениот и најдрагоцен ресурс кој постои на оваа планета?rnrnЗалудно е да го контролираме она што веќе одамна нѐ контролира нас.rnrnТаа драгоценост се вика ВРЕМЕ.rn

Автор: Кристина Николовска Шебаљ

На 16-ти јануари Македонија доби свој хаштаг кој им овозможи на сите жртви и сведоци на сексуално вознемирување отворено да проговорат за нивните искуства и да ги споделат приказните со јавноста. Фејсбук беше преплавен со статуси означени со #СегаКажувам и сите корисници добија можност да прочитаат низ што минуваат жените и девојчињата секојдневно. Секако дека и искуствата на мажите не беа исклучени од кампањата. Иако се појавија во значително помал број, тие исто така придонесуваат за подобро отсликување на ситуацијата во општеството.rnrnrnrnНеоспорно е дека сексуалното вознемирување е ужасен дел од нашата реалност и страшно е кога ќе се помисли дека луѓето кои ја имаат сета наша доверба, најмногу ја злоупотребуваат својата функција и моќ. Прочитавме приказни во кои оние што би требало да даваат знаење, кажуваат недолични шеги пред малолетници и ја израмнуваат оценката со сексуална услуга. Видовме примери во кои оние што би требало да нѐ заштитуваат и да се грижат за нашата безбедност, нѐ уценуваат и се изживуваат врз нас само затоа што униформата им го овозможува тоа. Дознавме дека постојат луѓе кои сметаат дека белиот мантил им дозволува да се однесуваат непристојно со пациентите.rnrn#СегаКажувам ја кажа вистината што сите со години ја премолчуваме: Сексуалното вознемирување може да му се случи секому и во кое било време, а најчестите сторители се оние кои имаат најголем авторитет, како што се професори, полицајци, доктори, шефови и директори. Суровата вистина ни удри шлаканица пред неколку дена и сега не можеме повеќе да се преправаме дека не знаеме што се случува. Стотици жени и неколкумина мажи ги преточија своите премолчени искуства во зборови и имаа можност да добијат сочувство, разбирање и поддршка од сите нивни познати и непознати пријатели на Фејсбук.rnrnrnrnАктивистките што ја започнаа оваа кампања изјавија дека главната нејзина цел е да се подигне свеста за токсичното машко однесување кое е крајно неприфатливо и да се охрабрат жените и девојките да му се спротивстават и отворено да проговорат за него. И покрај храбрата и позитивна цел на моќниот хаштаг, многумина се скептични во однос на неговата ефективност.rnrnМногу луѓе објавија статуси во кои ги исмеваат приказните означени со овој хаштаг и ги осудуваат како невистинити. Некои одат дотаму што тврдат дека оваа кампања е очаен потег за привлекување внимание, собирање лајкови и промовирање квази феминизам. Многу мажи сметаат дека хаштагот создава непотребна паника, ги генерализира припадниците од машкиот пол и создава одбивност кон обичното флертување. Се поставуваат прашањата „Зошто се чекало толку време за да се пријави случајот?“ и „Зошто не се открива името на сторителот?“. Иако многу институции, меѓу кои и МВР и МОН, ја поддржаа кампањата, сѐ уште постојат луѓе кои сметаат дека таа не придонесува никако за решавање на проблемот, туку дека ја засилува омразата кон мажите.rnrnrnrnСе појавија мислења дека неколкуте сериозни случаи кои вклучуваат „вистинско“ сексуално злоупотребување се губат во морето од преувеличени приказни и лажни обвинувања. Фејсбук не е местото каде што би требало да се говори за вакви нешта. Наместо тоа, жртвите би требало да им се обратат на надлежните институции и да побараат помош од стручни лица. Се поставува и прашањето што е со оние жени кои живеат во помали места и немаат Фејсбук ниту, пак, Интернет за да ја споделат нивната приказна, а секојдневно се малтретирани и сексуално злоупотребувани од страна на нивните сопрузи и соседи. Освен тоа, некои мажи потенцираа дека ним не им е дозволено да кажат дека биле сексуално вознемирени, бидејќи веднаш ќе бидат прогласени за слабаци кои не знаат да се одбранат од жена или пак нема да бидат сфатени сериозно и ќе бидат изложени на потсмев. Некои ја изразија својата загриженост во врска со тоа дека жените не ги обвинуваат мажите кои се физички привлечни, туку само оние кои според нив се стари и „грди“.rnrnИако генерално оваа кампања доживеа позитивен одѕив и доби многу пофалби, вреди да се запрашаме колку вистина има во негативните мислења за #СегаКажувам? Не можеме да знаеме дали некој измислил приказна за да собира лајкови и да привлече внимание, но можеме да направиме разлика помеѓу сексуалното вознемирување и флертувањето. Под сексуално вознемирување спаѓаат сите видови несакано сексуално однесување, како што се допирите, но и недоличните коментари. Понекогаш мажите не ја разбираат (или не сакаат) да ја разберат границата помеѓу сексуалното вознемирување и флертувањето, но таа е прилично очигледна. Доколку девојката покаже знаци на нервоза, страв или вознемиреност во близина на мажот, отворено му каже „Не“ или го оттурне од себе, не може да каже некој дека не знаел дали таа се чувствувала непријатно. Можеби девојката флертувала на почетокот, но таа смее да се премисли и тоа не му дава право на мажот да настојува и да станува насилен. Можно е поголемиот дел од мажите кои реагираат негативно и притоа го користат овој аргумент да си ја „имаат мувата на капата“ и да се препознале во оние случаи каде што флертот преминал во сексуално вознемирување.rnrnrnrnВо однос на прашањата „Зошто сега?“ и „Зошто не се објавуваат имињата на сторителите?“, активистките открија дека целта на кампањата не е да се казнат престапниците, туку да се потенцира начинот на кој жените го доживуваат ваквото токсично однесување. Повеќето од случаите се застарени, а некои од сторителите се на толку моќни позиции што не би можеле да добијат никаква казна, а би можело да им се наштети на жртвите доколку ги разоткријат. Зошто сега? Зошто да не?! Ова прашање не е воопшто важно кога станува збор за нешто олку сериозно. На жените не им е лесно да признаат дека биле жртви на сексуално вознемирување, бидејќи постојат големи шанси да бидат осудувани, обвинувани и опсипувани со прашања од типот „Зошто не си кажала порано?“. Во многу случаи кога жените се осмелиле да го кажат нивниот проблем, биле сфатени несериозно со изговор дека таквото однесување е нормално кога мажите ќе видат убава жена, дека претеруваат и дека не треба да му придаваат големо значење на тоа.rnrnВистината е дека треба да му се придава големо значење на секое сексуално вознемирување, без разлика дали станува збор за дофрлување недоличен коментар или несоодветно допирање. Не мора да дојде до најстрашното за да се сфати случајот сериозно. Треба да се обрне внимание на сите видови однесување што направиле жените да се чувствуваат непријатно и вознемирено. Но, мора да се напомене дека, за жал, навистина постојат жени што ја злоупотребуваат туѓата емпатија и ја искористуваат за да се одмаздат некому и да обвинат некого лажно. Најверојатно, оттаму произлегува машкиот револт кон оваа кампања. Во такви случаи, неправедно обвинетите мажи не би требало да бегаат туку да ја раскажат својата страна на приказна и да ја докажат својата невиност. Со оглед на тоа што постојат навистина вешти манипулатори и помеѓу мажите и помеѓу жените, тешко би било да се одреди кој лаже, но факт е дека постои само една вистина во густата шума од различни гледишта.rnrnСекако дека #СегаКажувам не може да ги опфати сите случаи на сексуално вознемирување и многу од нив ќе останат неоткриени и нерешени. Многу жени и мажи нема да добијат шанса да проговорат јавно и да бидат чуени, од разни причини. Тоа не значи дека кампањата не го постигнува посакуваниот ефект. Напротив, ова навистина е првиот чекор кон подигнувањето на свеста кај народот за општеството во кое живееме и за неприфатливото однесување со кое секојдневно се соочуваме, а се смета за нормално и „фраерско“. Освен тоа, овој едноставен хаштаг им нуди можност на луѓето да сфатат дека не се сами и дека има многу други кои поминале низ истото. На тој начин, се промовира ширењето емпатија и поддршка помеѓу поединците кои биле жртви или сведоци на сексуално вознемирување.rnrnrnrnГлавното прашање не е „Зошто сега?“ туку „Што потоа?“. Првиот чекор е направен, но кои се следните чекори? Дали единствената цел на кампањата е да се подигне свеста и да почнеме отворено да зборуваме за ова или ќе почне да нуди вистински решенија за проблемот? Дали жртвите навистина ќе се осмелат да ги пријавуваат случаите на сексуално вознемирување по оваа кампања? Дали ќе се смени нешто или сѐ ќе си остане по старо? Дали овој хаштаг ќе потоне во заборав заедно со многуте други иницијативи кои имале моќен почеток, но неуспешен континуитет? Секако дека не би требало сето ова да сѐ сведе и остане на статуси на Фејсбук. Следно од #СегаКажувам е разговор на ПичПрич на Канал 103 вечерва во 20 часот, а останува да видиме што ќе се случува понатаму.rnrnНам ни преостанува да ја поддржиме оваа кампања како што можеме и колку што можеме и да не ја осудуваме како неуспешна уште на самиот почеток. Нормално дека не можеме да добиеме видливи резултати уште веднаш. Потребно е трпение и упорност за да се истера сето ова до крај и да доживееме промена во општеството преполно со токсично однесување кое се прикрива под придавката „нормално“. Пред да донесувате избрзани заклучоци, ставете се во кожата на сите оние кои биле жртви на сексуално вознемирување и обидете се да си замислите колку им било тешко да си ги враќаат болните сеќавања и да пишуваат за тоа јавно. Не се прашувајте зошто сега. Запрашајте се како да им помогнете на луѓето на кои најмногу им треба вашата помош.