Кога некој ќе ви ги спомне Маите, првото нешто на коешто помислувате се човечките жртви и неверојатната архитектура. Постојат многу интересни и уникатни факти со кои само што почнуваме да учиме и да ја разбираме оваа долго изгубена култура. Урнатините ни нудат поглед кон необичните градови и начинот на кои владееле владетелите. Истовремено уметноста ни го покажува секојдневниот живот и креациите кои се толку необични што дури и експертите не им ги припишале на Маите. Ова неверојатно општество оставило многу лекции и мистерии за идните генерации.rn
1. Споменици за суша
rn
rnrnВо 2018-та година археолозите се упатиле кон Белизе за да го посетат древното наоѓалиште на Маите. Во Кара Бланка се наоѓаат остатоци од две структури изградени околу 800-900 година кога регионот бил погоден од суша. Овие места се посетувале во чест на богот на дождот Чахк. На почетокот тимот сакал да најде повеќе артефакти, но откриле нешто ново за минатото на ова свето место. Додека копале откриле нова платформа која не само што била неочекувана, туку датирала од 600-тата година од нашиот век. Ова значи дека просторот бил користен за ритуали векови порано и дека платформата била изградена пред да започнат сушите. Направената штета не била од крадци, туку од самите Маи кои го расклопиле споменикот пред да го напуштат местото.rn
2. Лицето на Пакал Големиот
rn
rnrnНајдолгиот владетел на Маите бил кралот Пакал Големиот кој седнал на тронот на 12-годишна возраст во 615-та година и владеел до неговата смрт на 80 години. Во 2018-та година археолозите вршеле ископувања во палата во Јужно Мексико и откриле редок артефакт. Палатата на Пакал веќе е позната по многуте изненадувања, но овој пат откриле внатрешен базен. Во истиот комплекс се наоѓала и маска која најверојатно била направена како декорација. Кога ја споредиле маската со сликите од кралот Пакал ја забележале сличноста. Ако се потврди дека ова навистина е кралот, ова ќе биде првата слика којашто го претставува подоцна во животот.rn
3. Отпечатокот на Маите во околината
rn
rnrnПоради некоја причина постои верување дека Маите живееле во совршена хармонија со природата. Немале стакленички гасови и пластика, но културата не ја оставила природата недопрена. Во 2018-та година археолозите откриле дека Маите масовно ги уништувале шумите за огрев, фармерство и правеле просто за нивните храмови. Културата го дочекала својот крај околу 900-тата година и во наредните 1.000 години тропската шума заздравела. Денес повеќето градови на Маите изгледаат недопрени, но неколку тестови на почвата покажале дека почвата не закрепнала. Дрвата можеби пораснале, но почвата не може да го складира јаглеродниот диоксид како претходно.rn
4. Докази за кралевите змии
rn
rnrnВо џунглата во Гватемала се наоѓа Ла Корона, древен град на Маите. Се верувало дека оваа населба била изолирана во класичниот период (250-900 година). Тогаш владеела династија од таканаречени кралеви змии и за нив се знае навистина малку. Ласерското скенирање од 2018-та покажало дека на ова наводно изолирано место живееле илјадници луѓе и дека Ла Корона не била заборавена. Хиероглифите кажуваат за локални богови кои доаѓале и за тоа дека градот бил под раководство на кралството. Археолозите веруваат дека Ла Корона била една од населбите која била окупирана од кралевите змии за време на нивното владеење. „Боговите“ биле одбрани лидери кои ја користеле локалната митологија за да го воспостават нивното право за владеење.rn
5. Чоколадни пари
rn
rnrnМаите никогаш не користеле кованици. Слично како и многу древни култури, тие тргувале едни со други. Во 2018-та година парче уметност открило неколку информации за валута што се јаде. Познато е дека Маите биле обожаватели на топлото чоколадо, но сега археолозите откриле дека чоколадото го користеле и за плаќање. Пронајдени се разни цртежи и мурали од Класичниот период на кои се прикажани сцени во кои чоколадото се користи како платежно средство.rnrnПродолжува на следната страница…rnrn
rnrnДенешните софистицирани техники не само што ја потврдиле оваа теорија, туку дале и точни мерки за тоа колку сува била околина во тој период.rnrnЕзерото Чичанканаб на полуостровот Јукатан се наоѓало близу до срцето на цивилизацијата на Маите и е индикатор за климатската промена во тој регион. Во средината на 90-тите, промената на соодносот на изотопи на кислород во школките на дното на езерото покажала дека последните години од постоењето на цивилизацијата биле релативно суви.rnrnСепак, инструментите употребени во тој период не можеле да покажат колку посув бил периодот пред и потоа. Дали локалната климатска промена навистина ја уништила цивилизацијата со најнапреден систем за пишување? Денес знаеме дека поради непознати причини, климата во Централа Америка навистина драстично се променила.rnrnСтудентот и истражувач од Кембриџ, Николас Еванс, ги измерил изотопите на кислород и водород во молекулите вода заробени во карпите на дното на езерото. Тој и неговите колеги заклучиле дека врнежите од дожд се намалиле помеѓу 41% и 54% во период од 400 години. Влажноста се намалила за 2% до 7% што може да звучи малку, но има големо влијание на испарувањето.rnrnВеројатно оваа промена имала драстичен ефект на агрикултурата и не е изненадувачки дека екстремните години биле уште полоши. Најверојатно врнежите од дожд биле намалени за 70%. Неколку општества би имале резерва храна за да ја преживеат оваа катастрофа, и изгледа дека повеќето градови на Маите спаѓале овде.rnrnДенес во овој реон врнат околу 1.200 милиметри дожд секоја година, слично како и најдобрите години од цивилизацијата на Маите. Дури и во овој сушен период, врнежите од дожд би биле слични со оние во Лондон. Сепак, кога се одгледуваат растенија кои бараат многу вода, како на пример памук, најверојатно не ќе можат да преживеат. Постојат и докази кои покажуваат дека сушите го зафаќале целиот регион во исто време.rnrnКултурата на Маите не исчезнала со крајот на Доцниот класичен период, но бројот на жители и технологијата значително се намалиле и се барале трајни извори на вода.rnrnИстражувањето за тоа зошто дошол крајот на некоја цивилизација може да ни служи како водич за денешните потенцијални опасности. Фактот дека градовите на Маите изумреле поради помалиот број врнежи нè потсетува дека климатската промена е многу повеќе од промената на температурата.rnrnПрочитајте ги и овие 
rnrnНа оваа фотографија можете да ги забележите пирамидите во џунглата во северна Гватемала. Научниците кои ја проучуваат древната култура на Маите само што завршиле со истражување на 10 наоѓалишта кои се наоѓаат на површина од 2.100 километри квадратни. Тие користеле LiDAR, технологија која користи ласерски пулсови за да ја мапира топографијата со што ја отстранува вегетацијата.rn
rnrnОвде гледаме фотографија од истото место направена со LiDAR. Патиштата и темелите веќе се очигледни. Со помош на ова истражување, откриени се 60.000 структури кои досега не биле мапирани и тоа на многу познати локалитети. Пронајдени се и многу градби расфрлани низ џунглата.rn
rnrnГустата џунгла на Гватемала крие многу докази за древни населби на Маите. Археолозите велат дека можете да одите на неколку метри од градбата, а да не ја забележите. Истражувањата со LiDAR технологијата можат да мапираат површина за која на археолозите би им биле потребни децении, и тоа за само неколку часа.rn
rnrnБезизразната шума од претходната фотографија крие секакви древни мајански тајни. На оваа фотографија се гледа истиот простор како и на претходната, само е направена со LiDAR. Градбите скриени зад земјата и растенијата полека стануваат видливи.rn
rnrnОвде се споени фотографијата од џунглата и скенирањето од LiDAR. Ова ни покажува дека структурите може да бидат скриени токму пред вас. Археолозите прв пат го користеле овој скенер за истражување во Белиз во 2009-та година. Според антропологот Пејсон Шитс, досега имаат покриено само 1% од површината на која била населена оваа цивилизација.rn
rnrnНа оваа фотографија од LiDAR се забележува дека градбите на Маите се расфрлани низ џунглата во северна Гватемала. Ова покажува дека населението било многу погусто отколку што претходно се верувало.rn
rnrnНаучниците Алберт Лин (лево), Том Гарисон (во средина) и Франциско Естрада-Бели (десно) ја проучуваат топографијата на северна Гватемала. Овој месец ќе има и документарец за овие откритија на National Geographic Channel – „Богатствата на кралевите-змии на Маите“ (The Treasures of the Maya Snake Kings).rn
rnrnИстите научници го гледаат истиот простор како и на претходната фотографија, но овој пат преку LiDAR. Овој поглед им открива низа структури кои биле проголтани од џунглата. Технологијата им помогнала да откријат нова тврдина во близина на местото кое го истражуваат, па во следната сезона се надеваат дека ќе го ископаат ѕидот од 9 метри.rnrnДознајте нешто повеќе за овој неверојатен 
rn
Бигфут е најпознат по плашењето на планинарите и ловците во Северна Америка. Оние кои тврдат дека го виделе го опишуваат како суштество со висина од 2,3 метри кое многу наликува на мајмун, но оди исправено како човек. Научниците не веруваат дека нешто олку големо би можело да остане толку долго скриено, но сепак не можат со сигурност да тврдат во спротивното.rnrn
Добро познатата Неси е мистерија која за прв пат се појавила во 1933 година. Таа наводно живее во езерото Лох Нес кое се наоѓа во Шкотска. Се верува дека Неси е праисториско суштество. Научниците сè уште не успеале да најдат цврсти докази за нејзиното постоење, но поголемиот дел од населението околу езерото, тврди дека барем еднаш ја виделе со свои очи.rnrn
За изгубениот град Атлантида прв пат се дознало од Платон, кој пред 2.400 години тврдел дека е остров на кој живеело неверојатно напредно општество. Според легендата се верува дека целиот остров потонал после земјотрес и подоцна станал подводно кралство заштитено од сирените. Каде точно се наоѓал овој град и дали воопшто постоел е сè уште непознато.rnrn
Пирамидите во Египет се можеби најголемата загатка со која досега човекот се сретнал. Тие се стари околу 5.000 години. Најголемата пирамида е висока колку зграда од 40 спрата и покрива површина на која би можеле да се сместат 10 фудбалски игралишта. За нејзина изградба биле употребени повеќе од 2 милиони камени блокови, а секој од нив тежи од 2 до 5 тона. Научниците сметаат дека за ваков вид на градба во тоа време би биле потребни околу 400.000 работници и 20 години за да се заврши.rnrn
Маите се цивилизација која ја следат многу мистерии кои можеби никогаш нема да можат да бидат откриени. Голем дел од нивната култура е изгубена со времето. Во последно време најактуелна мистерија е нивниот календар кој исплаши голем дел од археолозите. Дел од нив веруваат дека календарот го предвидува крајот на светот во 2012 година, додека пак останатите веруваат дека се работи за нецелосни записи и погрешно толкување на оние кои се пронајдени.rnrn
Моќната Империја на Инките владеела во периодот помеѓу 1200 и 1535 година во Јужна Америка. Нивниот модерен град се наоѓал на врвот на стрмна и тешко пристапна планина, денес познат како Мачу Пикчу, во Перу. Овој град бил единствен во тоа време кој имал одводни системи и канали низ кои се протегале нивните жита. Создавањето на градот како и исчезнување на цела цивилизација е сè уште мистерија.rnrn
Овие линии опфаќаат површина од околу 500 километри квадратни во јужната пустина на Перу. Мистериозните форми кои се исцртани на земјата се постари од 2.000 години. Некои научници сметаат дека народот од Наска цртал пораки за вонземјаните, додека пак друга теорија вели дека цртежите се сосема случајно произлезени од канали со кои се пренесувала вода.rnrn
Бермудскиот триаголник се смета како одговорен за многу исчезнувања. Се проценува дека регионот околу Бермудскиот триаголник проголтал повеќе од 140 брода и авиони со повеќе од 1.000 луѓе кои никогаш не биле пронајдени. Многу луѓе веруваат во натприродни објаснувања. Научниците немаат цврсти докази за мистериозните случувања во оваа област, но досега најмногу ветува теоријата за силното магнетно влијание која ги „збунува“ инструментите и создава необични временски појави.rnrn
Експлозијата во Тунгуска, Русија настанала во периодот околу 7:14 на 30 Јуни 1908 година. До ден денес сè уште не се знае што била причината за експлозијата која срамнила со земја 80 милиони дрвја распространети на површина од 2.150 километри квадратни. Дел од локалното население верува дека станува збор за црна дупка или НЛО. Но, голем број научници веруваат дека експлозијата настанала како последица од метеор кој паднал и покрај тоа што немало никаков запис за него.rnrn
Како точно биле донесени овие камени блокови и со која цел биле поставени токму на тоа место сè уште е мистерија која можеби никогаш нема да биде откриена. Се верува дека оваа градба датира од пред 5.000 години и до сега најлогично објаснување според научниците е дека била употребувана за разни видови церемонии.rnrn