Секоја есен паркови и шуми се претвораат во вистинска палета од бои. Сме навикнале на таа глетка, но малкумина знаат што всушност се случува во лисјата кога од зелени стануваат жолти, портокалови или црвени.
Зелената боја е само „маска“
Лисјата се зелени поради хлорофилот, пигментот што им овозможува на растенијата да ја користат сончевата светлина за да произведуваат храна. Во текот на пролетта и летото хлорофилот постојано се создава и го покрива сето друго.
Кога деновите ќе станат пократки, а температурите пониски, дрвјата престануваат да создаваат хлорофил. Тој постепено се разградува, а зелената боја исчезнува.
Жолтата била таму цело време
Тука доаѓа изненадувањето. Жолтата и портокаловата боја не настануваат наесен – тие биле во лисјата цело време. Тоа се каротеноидите, истите пигменти што ѝ ја даваат бојата на морковот. Во текот на летото тие едноставно биле скриени зад зелената.
Црвената е посебна приказна
Црвените и виолетовите нијанси се поинакви. Нив ги создаваат антоцијанините, пигменти кои кај многу дрвја се создаваат токму наесен. Се смета дека сончевите денови и студените, но не ледени ноќи ја прават црвената боја особено интензивна.
Затоа некои есени се пошарени од други – сè зависи од времето во неделите пред лисјата да паднат.
Зошто воопшто паѓаат?
Отфрлањето на лисјата е начин дрвјата да се подготват за зимата. Без лисја губат помалку вода и полесно ги преживуваат студените месеци, за напролет повторно да се разлистат.
Следниот пат кога ќе прошетате низ есенски парк, сетете се дека бојата под вашите нозе не е знак за крај, туку дел од еден паметен природен циклус што се повторува од година во година.