КАФЕ ПАУЗА

Tag: меморија

Заборавање: 5 чудни факти за меморијата

Меморијата понекогаш знае да си поигрува со нас. Таа собира детални настани од нашето детство, но не секогаш ни дозволува пристап до нив. Постојат неколку видови сеќавања и нашиот мозок има уникатен начин при заборавање на секое од нив. Психолозите ги класификувале различните начини на кои ние забораваме, а биолозите го проучувале овој процес на клеточно ниво.rnrnrnrnТие откриле дека заборавањето е сосема нормално, но исто така и клучно за начинот на кој мозокот функционира. Погледнете ги следниве чудни нешта поради кои луѓето забораваат…rn

1. Начинот на кој вратите ја уништуваат меморијата

rnВо едно често, но мистериозно губење на краткотрајната меморија, луѓето се наоѓаат себеси во соба, без притоа да помнат како стигнале таму. Истражувачите велат дека во овие ситуации, големи се шансите дека вратите се виновни. Самиот акт на поминување низ врата може да му даде знак на мозокот дека започнува нова сцена и дека е потребно да ги тргне настрана оние сеќавања од досега, па токму затоа се појавува чудно губење на меморијата.rn

„Влегувањето или излегувањето низ врата може да служи како граничен настан во мозокот, кој ги дели епизодите на активност и ги трга настрана“, вели психологот Габриел Радвански. „Потсетувањето на одлуката или активноста која била направена во различни соби е тешко бидејќи таа е тргната настрана.“

rnНо, сепак менталните граници на настаните се корисни, бидејќи тие ни помагаат да ги организираме временски настаните во нашата глава и да запомниме каде и кога се случиле тие.rn

2. Активности кои се бришат од умот

rnИ покрај тоа што ова се случува премногу ретко, постојат активности кои можат да резултираат со моментална загуба на меморијата или пак, „магла“ во мозокот. Оваа појава се нарекува краткотрајна глобална амнезија. На пример, постојат случаи во кои сексот предизвикал проблеми со меморијата, каде што пациентите заборавале на целиот претходен ден и имале потешкотии при формирање нови сеќавања.rnrnЛуѓето со краткотрајна глобална амнезија не доживуваат сериозни несакани последици и најчесто проблемите со сеќавањето им исчезнуваат за само неколку часа. Сè уште не е јасно зошто ова се случува, бидејќи скенирањата на мозокот на пациентите не покажуваат никакви знаци на оштета на мозокот ниту пак, на мозочен удар.rn

3. Сеќавањата можат да постојат, дури и ако ние не можеме да пристапиме до нив

rnДали заборавените песни можат да продолжат да живеат во нашите глави без притоа ние да ги знаеме? Во еден необичен случај од 2013 година, истражувачите опишале жена која имала музички халуцинации на песна која таа не ја препознавала, но другите ја знаеле.rn

„Колку што ние знаеме, ова е прв извештај за музички халуцинации на песна која самата личност не ја препознава, но која оние околу неа ја знаат“, велат истражувачите.

rnСпоред нив, жената сигурно ја знаела оваа песна во одреден момент од нејзиниот живот, но со тек на време ја заборавила. Овој случај го поставува прашањето што точно се случува со заборавените помнења и ни сугерира дека можеби тие се сместени во мозокот во форма во која е достапна за нас, но која не можеме да ја препознаеме.rn

4. Мозокот може да е програмиран да го заборави раното детство

rnНашите најрани сеќавања од детството избледуваат и сигурно за тоа постои причина. Многу често луѓето не се сеќаваат на нешта кои се случиле во најраните години од нивниот живот, најчесто пред 3 или 4-годишна возраст. Ова се нарекува инфантилна амнезија.rnrnНаучниците претходно мислеле дека раните сеќавања се сè уште таму, но дека децата едноставно немале говорни вештини за да ги вербализираат. Но, нови истражувања покажуваат дека децата создаваат сеќавања за време на нивните рани години и потоа ги забораваат преку намерни механизми. Едно можно објаснување за ова е развивањето на мозокот, чие растење и генерирање клетки ги брише зачуваните помнења.rn

5. Заборавање можат да предизвикаат и повреди на мозокот

rnМожно е да ги изгубите сеќавањата уште пред тие да имаат шанса да бидат запомнети поради повреди на структурите на мозокот кои се специфично вклучени во формирање, одржување и сеќавање на запомнетите нешта. Оштетувањето во овие области може да резултира со чудни форми на амнезија.rnrnВо една од најпроучуваните студии со амнезија, пациентот Х. М. ја изгубил способноста да формира нови сеќавања откако еден дел од неговиот мозок, хипокампус, бил отстранет со операција со цел да се лекува неговата епилепсија. Друг исто така познат случај е и приказната на пациентот Е. П. кој доживеал слична судбина откако добил воспаление на мозокот кое било предизвикано од вирус.rnrn rnrn

rnrnБидете секогаш во тек со новите содржини на Кафе пауза. Следете нè на Твитер или пак станете фанови на нашата страница на Фејсбук.

March 23, 2015
Што всушност му прави марихуаната на мозокот?

Според истражувањата спроведени од телата на Обединетите Нации дури 4% од светското население има пробано марихуана, што ја прави најчесто употребуваната дрога во светот. Има уште повеќе луѓе кои ја поддржуваат нејзината легализација и тоа е нешто кое веќе се остварува во некои земји. Сепак, дебатата помеѓу оние кои ја подржуваат и оние кои се против и понатаму е жестока и веројатно така ќе остане уште долго време.rnrnГлавниот аргумент на оние кои се против легализацијата е тоа што според нив „таа предизвикува зависност која потоа може да се претвори во зависност од други дроги, а законот треба да го заштити здравјето на луѓето“. За да се добие појасна слика околу нејзините ефекти и тоа колку навистина е поштетна во споредба со други штетни, но легални работи како алкохолот и брзата храна на пример, неврологот Џошуа Гоуин ги собрал сите релевантни студии на едно место. Потоа направил преглед и на краткотрајните и на долготрајните ефекти врз мозокот.rnrnrn

1. Краткотрајни ефекти

rn

Нарушена меморија

rnМарихуаната не може да ви го избрише она што веќе сте го запомниле, но може да ве спречи да памтите онака како што би можеле без неа. Таа најмногу влијае на делот кој е задолжен за меморирање и го нарушува секој нејзин процес кој се обидува да создаде нови работи во паметењето.rn

Намалена вознемиреност

rnНад група пациенти со мултиплекс склероза бил направен експеримент така што им бил направен третман со марихуана и дури 89% од нив покажале намалено ниво на анксиозност после пушењето. Други истражувања покажале дека кога состојките од марихуаната ќе стигнат до мозокот, тие праќаат сигнали дека постои намалена опасност од работи кои обично предизвикуваат страв.rn

Нарушена моторна активност

rnМарихуаната најлесно влијае на делот од мозокот кој што е одговорен за моторната активност. Затоа марихуаната, исто како и алкохолот, предизвикува проблеми со движењето и е штетна ако се зема пред возење автомобил. Проценките се дека шансите за сообраќајна несреќа под дејство на марихуана се четири пати поголеми отколку кај трезен човек.rnrnrn

Поголем апетит

rnМарихуаната поттикнува излачување на одредени хормони кои што го стимулираат апетитот. Оттаму и верувањето дека оние кои користат марихуана се склони кон брза храна.rn

Зголемен број на отчукувања на срцето

rnМарихуаната може да го зголеми бројот на отчукувања на срцето во една минута и до 50%, а со тоа и да го зголеми ризикот од срцев удар за 4,8 пати во првиот час по пушењето.rn

Промени во спиењето

rnГоуин нагласува дека не постојат цврсти докази дека канабисот предизвикува промени во спиењето, освен тоа дека корисниците поминуваат помалку време во РЕМ фазата и затоа помалку сонуваат. Постои верување дека пушењето предизвикува проблеми со заспивањето, но доказите кои постојат во моментов не можат да ги исклучат сите други опции.rn

Намалена болка

rnГолем дел од нервните клетки во нашиот организам кои испраќаат пораки до мозокот во врска со болката реагираат на марихуаната и подоцна „сфаќаат“ дека се случува нешто кое може да ја предизвика.rnrnrn

2. Долготрајни ефекти

rn

Ризик од зависност

rnПогрешно е тврдењето дека пушењето марихуана ќе ве стави на патот кон зависноста од дроги од кој нема враќање, но дел од корисниците завршуваат и таму. Некаде околу 10% од сите корисници на марихуана стануваат и зависници од неа, и тоа во првите четири години од започнувањето. Од оние кои се обидуваат подоцна да ја излечат зависноста успеваат само околу половина од нив, при тоа манифестирајќи депресија и анксиозност при откажувањето.rn

Промени во развојот на мозокот

rnСпоред Гоуин тешко е да се испитаат промените во мозокот кои марихуана ги предизвикува кај луѓето поради тоа што таквите експерименти врз луѓето би биле неетички. Оние истражувања кои се спроведени укажуваат на тоа дека таа не може да го уништи мозокот, но оние што ќе почнат редовно да пушат уште во тинејџерските години ризикуваат одредени промени во мозокот кои негативно се одразуваат на нивната способност за памтење и коефициентот на интелигенција.

January 14, 2015
10 јадења кои го потхрануваат мозокот

Во здраво тело – здрав дух. Ова е позната изрека која секој треба да ја сфати сериозно. Менталното и физичкото здравје се подеднакво важни, а здравата исхрана тука игра важна улога.rnrnrnrnЗа правилно функционирање на телото, на организмот и на мозокот им се потребни хранливи материи кои ќе ги одржуваат во форма така што тие би можеле целосно да си ги извршуваат своите функции. А бидејќи тие хранливи материи ги внесуваме преку храната и течностите, од непроценлива важност е да знаеме што влијае добро, а што лошо на нас.rnrnПравилната исхрана и те како влијае на нашата мозочна активност, брзината на размислување и продуктивноста во завршување на работите. За правилно да функционира, на мозокот му е потребна енергија, па од витална важност е да знаеме како и преку што да му ја обезбедиме.rn

Интегрални житарици

rnМозокот ги прима хранливите материи преку крвта која доаѓа во мозокот и тоа во облик на глукоза. Житариците со ниска вредност на гликемиски индекс, посебно оние кафеавите, се совршени за да ја завршат оваа задача одржувајќи го мозокот постојано буден.rnrnrn

Масна риба

rnТелото не произведува есенцијални масни киселини, па тие можат единствено да се внесат во организмот преку исхраната. Најефективните омега 3 маснотии во најголеми количини ги има во масната риба, а се јавуваат како еикозапентаеноинска и докозахексаеноинска киселина. Иако истите можат да се најдат и во други состојки, во масната риба тие се во форма која мозокот може лесно и веднаш да ја искористи. Во масни риби спаѓаат лососот, пастрмката, скушата, харингата, сардините, сарделата и др.rnrnrn

Боровинки

rnСпоред истражувања направени на Универзитетот Тафтс во Соединетите американски држави, боровинките се покажале како доста ефективни во борбата против краткотрајното губење на меморијата. Тие ја подобруваат и зајакнуваат мозочната активност, а со тоа ја подобруваат меморијата во мозокот.rnrnrn

Домати

rnДоколку се прашувавте зошто баш доматите се толку препорачливи во секојдневната исхрана, тогаш одговорот е многу едноставен: содржат еден куп витамини кои се потребни за нашиот организам, а за мозокот најважен е ликопенот. Тој е моќен антиоксиданс од групата на каротеноидите, кој ги заштитува мозочните ќелии од оштетување кое се јавува во состојба на деменција.rnrnrn

Витамини

rnНекои Б витамини, посебно Б6, Б9 (фолна киселина) и Б12, се познати по тоа што го намалуваат нивото на хомоцистин во крвта, а со тоа ја намалуваат веројатноста за мозочен удар или заболување од Алцхајмерова болест. Едно истражување спроведено на група постари луѓе, покажало дека после 2 години интервенција со овие витамини, мозочната активност им била значително подобрена во однос на користење на некои други третмани.rnrnrn

Црна рибизла

rnРизбизлата е богата со витамин Ц за кој долго време се смета дека ја подобрува работата на мозокот. А кога притоа може да уживате во вкусот на ова превкусно и многу здраво овошје, воопшто нема потреба да купувате вештачки витамини во вид на апчиња.rnrnrn

Семки од тиква

rnДневно доволни ви се една шака семки и ќе бидете како нови. Семките од тиква содржат големо количество на цинк кој е многу значаен за меморијата и размислувањето. Природно си е природно нели?rnrnrn

Брокула

rnБрокулата е зеленчук богат со витаминот К кој значително влијае врз когнитивните функции на мозокот. Тоа подразбира дека размислувањето, чувствувањето, интуицијата и други мозочни функции, ќе бидат многу подобрени доколку овој витамин го внесувате во поголеми количини во вашиот организам.rnrnrn

Жалфија

rnВо македонскиот јазик позната и како растение мудрец, жалфијата има важна функција во подобрување на меморијата. Уште од најстари времиња оваа билка ја користеле за лечење на секакви болести, па ни денес не е лошо да стане постојан дел од вашата исхрана. Помага за релаксација, нервоза, вртоглавица и друго.rnrnrn

Лешници

rnВитаминот Е се покажал како многу значаен за подобрување и одржување на мозочните функции, посебно кај постарите. За ова е спроведено и истражување од Американското списание за епидемиологија според кое, задоволително количество од овој витамин може да спречи какви било мозочни пречки. Покрај зелените зеленчуци, маслинките, оризот и многу други, лешниците се посебно добар извор на овој витамин.rnrnrnrnДобрата и правилна исхрана ни овозможува нормален тек на мозочната и физичката активност. Енергијата која ја добиваме преку хранливите материи е најважна за правилното функционирање на човечкото тело, како и за спречување на болести кои можат да го нападнат. Здравата исхрана и внесувањето на потребните витамини во нашето тело треба да ни биде приоритет, бидејќи здравјето доаѓа пред сè.

November 25, 2014
Начинот на кој сеќавањата генетски се пренесуваат од една генерација на друга

Една нова студија покажала како стресните сеќавања можат да се пренесат преку клетките, од една генерација на друга, односно од мајката на ќерката. Во ова истражување со глувци се покажало дека застрашувачките сеќавања за мирис можат да бидат пренесени од родителот врз детето, дури и во оние ситуации кога детето немало никаков контакт со таа миризба.rnrnrnrnПроцесот кој е наречен епигенетика не значи дека самите гени се менуваат под влијание на стресни настани, туку дека постои разлики во начинот на кој тие гени се изразуваат. Оваа студија која била објавена во престижниот журнал „Наука“, овозможува докази за контроверзната теорија дека сеќавањата можат да бидат пренесени преку генетскиот код.rnrnМногу научници сè уште се скептични за студиите поврзани со епигенетиката, бидејќи не постојат цврсти докази за постоењето на овој механизам. Но, професорката Сузан Строум, биолог на Универзитетот во Калифорнија која ја водела оваа студија вели:rn
rn

„Одамна постои дебата за пренесување на меморијата преку поделбата на клетките и низ генерациите и ние конечно покажавме дека таа постои. Во студиите во кои е документирано епигенетското наследување од родител на дете, не е јасно што точно се пренесува и сфаќањето на молекуларно ниво е премногу комплицирано. Ние имаме специфичен пример за епигенетска меморија која се пренесува и можеме да го забележиме тоа преку микроскоп. Тоа е само еден дел од загатката.“

rn rnrn

rnrnБидете секогаш во тек со новите содржини на Кафе пауза. Следете нè на Твитер или пак станете фанови на нашата страница на Фејсбук.

September 22, 2014
7 причини зошто имате лоша меморија

Дали сте и вие можеби едни од оние кои никаде не одат без својот тефтер-потсетник? Редови и редови реченици само за да не заборавите да завршите некоја работа, да одите на доктор, да купите некоја намирница. Испишани страници кои се тука бидејќи вашиот мозок некогаш не може да запомни дури и некои најмали ситници. Колку ли само пати сте заборавиле да се јавите некому? Или сте се враќале дома по некоја работа која ви е потребна тој ден? Можеби сте ѝ го заборавиле роденденот на сакана личност. Не сте единствени.rnrnНаспроти вообичаените констатации дека тоа си доаѓа со годините, денес многу млади луѓе се соочуваат со овој проблем. Многу од нив не се ни свесни зошто го имаат, па тешкотиите во помнењето ги припишуваат на зафатените секојдневија, немарноста или на добро познатиот изговор – не било доволно важно за да го запомнам. И додека решавањето на ваквите проблеми најчесто зависи од личноста, можните причини за лоша меморија би можеле да се сумираат во неколку точки.rnrnrn

1. Депресија

rnВо состојба на депресија, човекот често нема многу волја дури ни за некои најосновни работи. Па кога човековиот ум е на некој начин заклучен, воопшто не се зачудувачки слабата концентрација и заборавањето. Депресијата често настанува кога ќе се изгуби драга личност или, пак, после стресен период во вашиот живот кога сте се соочиле со многу проблеми. Мешавината од чувства на тага, лутина, бес и меланхолија предизвикува вашиот ум и тело да не функционираат во најнормален ред. Депресијата може да обземе секого, а силната волја и одлучност се првите две оружја против неа.rn

2. Ментална конфузија

rnМногу честа состојба на преоптоварување на умот, што не би требало да зачуди никого со оглед на светот во кој денес живееме. Сите и сè е во постојано движење. Се обидуваме да завршиме што повеќе работи истовремено бидејќи утре повторно ќе го имаме истиот куп. А времето лета и не чека никого, па кога имаме милион работи на ум, вистинско чудо е ако заборавиме само една. Многу би било полесно доколку можете да се фокусирате само на една работа во одреден временски период.rnrnrn

3. Неспособност за изразување на вистинските чувства

rnМногу луѓе ги кријат своите чувства. Дали е тоа од страв, гордост или, пак, срам од тоа како ќе бидат сфатени, меѓу последиците се вбројува и лошата меморија. Вистина е дека исклучувањето на чувствата од секојдневието носи придобивки во вашиот деловен живот така што ви овозможува целосно да им се посветите на работните обврски, но човековиот ум не е таков па во реалноста да може континуирано да функционира на овој начин. Како и сè друго, потребна му е некаква рамнотежа. Размислувањето и логиката на една страна, чувствата и креативноста на друга. Едните го заморуваат, другите го опуштаат. Користејќи ги и двете страни, ја подобрувате мозочната активност, а со тоа и вашата меморија.rn

4. Користење дрога

rnСекој вид илегални дроги е забранет со причина. Штетни се за вашето здравје, ја успоруваат и, во краен случај, исклучуваат мозочната активност создавајќи зависност и потреба од константна употреба. Вашата меморија значително слабее, па дури и се губи. И тоа е само дел од сериозните психички и психолошки проблеми со кои ќе бидете приморани да се соочите.rn

5. Зависност од алкохол

rnСлично на зависноста од дрога, претераната конзумација на алкохол предизвикува зависност која значително ги забавува вашите мозочни и моторни активности, предизвикува тешки здравствени проблеми, а со тоа ѝ штети на вашата меморија. Алкохолот може да доведе и до губење на цели делови од вашата меморија. Со тек на време, континуираното конзумирање на алкохол предизвикува сериозни проблеми на целиот централен нервен систем, па лошата меморија ќе биде вашиот најмал проблем.rnrnrn

6. Недостаток на тијамин

rnТијаминот е една од суштинските хранливи материи која е потребна за правилна работа на целиот метаболизам и претворање на храната во енергија. Задолжен е за нормално функционирање на нервниот систем, а големи количини од овој Б витамин се лоцирани во мозокот одржувајќи ја продукцијата на невротрансмитерите кои влијаат на вашето расположение, меморијата, движењето и размислувањето. Доколку на вашиот организам му недостасува тијамин, една од можните ситуации е тоа да доведе до појава на Верник–Корсаков синдром, т.е., краткотрајни и долгорочни загуби на меморија. Согласно, од витална важност е вашиот организам да ја прима потребната доза на овој витамин, што е максимум 1,2 милиграми за возрасни луѓе.rn

7. Недостаток на сон

rnДобриот и цврст сон ги одмара и освежува вашиот мозок и вашето тело. Додека вие спиете, се креираат мозочни бранови кои складираат податоци во вашиот мозок и/или ги префрлаат во делот задолжен за долгорочна меморија. Па кога не спиете доволно, овие функции се оневозможени или намалени што финално може да доведе до збунетост, заборавеност и краткотрајни загуби на помнењето. На возрасна личност ѝ се потребни најмалку 7-8 часа сон за правилно да функционира.rnrnДобрата меморија води кон поголема ефикасност во текот на целиот ден. Фер и праведно е на вашето тело и ум да им ги обезбедите потребните „состојки“ за здраво и правилно функционирање. Па доколку се пронајдовте себеси или некој што го познавате во некоја од горенаведените работи, немојте да чекате и почнете да работите на решавање на проблемот.

September 9, 2014
12 интересни факти за смеењето кои ќе ве изненадат

„Духовитите луѓе засекогаш остануваат деца.“ – Ерих Кестнер, германски писател познат по хуморот и книгите за деца

rnШто ќе биде ако сите го сфатиме животот премногу сериозно? Смејте се што почесто, гледајте комедии и дружете се со луѓе кои се позитивни и насмеани. Најдобриот лек кој ќе ви помогне да пребродите секаква потешкотија е токму смеењето, кое, популарно кажано, го продолжува животот. Но, исто така смеењето ве прави поубави и попривлечни. Овие интересни факти покажуваат колку бенефиции имате од смеењето.rnrnrnrn1. Едно добро смеење троши околу 3,5 калории.rnrn2. Во друштво, жените се смеат повеќе од мажите.rnrn3. Смеата ги подобрува готовноста, креативноста и меморијата.rnrn4. Повеќето луѓе не можат да се смеат по наредба.rnrn5. Звукот на смеата не се асоцира со ниеден јазик. Тоа значи дека насмевката во Америка е иста со онаа во Кина или Нигерија. Смеата е универзален јазик.rnrnrnrn6. Здравите луѓе се смеат од 100 до 400 пати дневно, односно околу 2.800 пати неделно или 146.000 пати годишно.rnrn7. Гелотологија е науката за хумор и смеа и како тие влијаат на телото од психолошка и физичка перспектива. Зборот доаѓа од грчкото gelos што значи смеа.rnrn8. Се смееме 30 пати повеќе за време на социјални збиднувања отколку кога сме сами.rnrn9. Смеата ја зголемува циркулацијата на крвта за 22% додека стресот ја намалува за 35%.rnrn10. Смеењето го активира производството на ендрофин – хормонот на среќата.rnrn11. Добрата смеа го подобрува имуниот систем, ја подобрува работата на дишните патишта, го зголемува бројот на активни клетки кои се борат против вирусите, ја зголемува толерантноста на болка, ги опушта мускулите и ја зајакнува менталната способност.rnrn12. И за крај, не заборавајте дека смеењето е заразно. 🙂

July 28, 2014
Зошто не помниме ништо од раното детство?

Научниците веруваат дека можеби конечно успеале да го одговорат прашањето: Зошто немаме сеќавања од нашето најрано детство? Поголем дел од возрасните личности имаат само мал број сеќавања од пред нивниот 3-ти роденден и сè до денешен ден ова е огромна мистерија.rnrnrnrnЕден тим предводен од Кетрин Ејкерс, кои работат во Торонто, откриле дека мозокот на бебето се развива толку брзо што новите сеќавања ефективно ги бришат старите. Истражувањето, кое било објавено во журналот „Наука“ на 9 мај 2014 година, сугерира дека неврогенезата (раѓањето на нови неврони) може да игра значајна улога во оваа „инфантилна амнезија“ која се случува кај голем број животни, вклучувајќи ги и луѓето.rnrnИстражувачите со помош на благи електрични шокови успеале да истренираат група глувци да се плашат од одредена околина. Потоа тие им овозможиле пристап до тркало за трчање, бидејќи трчањето се покажало како природен начин на убрзување на неврогенезата. Кога Ејкерс и нејзините колеги ги вратиле глувците во околината на која биле истренирани да ѝ се плашат, поголемиот дел од оние кои трчале на тркалото заборавиле на овој страв, додека пак оние кои биле помалку активни се покажало дека многу добро ги помнеле ефектите на електрошоковите.rnrnЗа подетално да го истражат ова откритие, истражувачите со помош на медикаменти ја успориле неврогенезата кај инфантилните глувчиња, кои во нормални услови создавале поголеми нивоа на неврони отколку возрасните глувци и потоа откриле дека тие на овој начин задржуваат поголем број сеќавања отколку оние кои не биле третирани.rnrnИ покрај тоа што оваа теорија е многу интересна, голем број научници велат дека сè уште треба да се истражува.rn

„Доколку сакаме подобро да ја сфатиме меморијата, неврогенезата во хипокампусот може да биде интересен пат по кој би можеле да тргнеме,“ вели Марк Хауи, истражувач на меморијата од Градскиот Универзитет на Лондон, кој бил дел од оваа студија.

June 30, 2014
За подобро помнење, само насмевнете се

Насмевката се бори против хормоните на стрес кои ја оштетуваат способноста на мозокот да учи и да помни. Истражувачите од Универзитетот Лома Линда, откриле дека постарите луѓе кои страдаат од дијабетес постигнувале повисок резултат на мемориските тестови откако им било покажано смешно видео.rnrnrnrnПричината изгледа се наоѓа во кортизолот, „хормонот на стрес“, кој ја оштетува способноста на мозокот за учење и помнење, а тоа го постигнува така што влијае врз одредени неврони во мозокот. Но, хуморот и смеата се добро познати ослободувачи од стрес. Еден од авторите на студијата, д-р Ли Берк вели:rn
rn

„Многу е едноставно. Колку помалку сте под стрес, толку е подобра вашата меморија. Хуморот ги намалува хормоните на стресот, како кортизолот, го намалува вашиот крвен притисок, го зголемува протокот на крвта и го подобрува вашето расположение. Со помош на смеата се отпуштаат ендорфини и допамини во вашиот мозок, а тие ви овозможуваат чувство на задоволство и награда. Овие позитивни неврохемиски промени од кои имаме голем број придобивки, меѓу другото, влијаат позитивно и врз имунитетот. Но сепак, она што е најинтересно во оваа студија е откритието дека промените во активноста на мозочните бранови го зголемуваат вашето помнење и потсетување. Така што, слободно можеме да заклучиме дека смеењето не само што е добар лек, туку и со подобрувањето на нашата меморија се подобрува и квалитетот на нашиот живот.“

rnВодечкиот автор на студијата, д-р Гјуриндер Синг Бејнс додал:rn
rn

„Резултатите од нашето истражување ни нудат потенцијални клинички и рехабилитациони придобивки кои можат да бидат додадени во програмата за грижата на постарите. Когнитивните компоненти како способноста за учење и подоцнежното потсетување на тие информации стануваат сѐ поголем предизвик како што старееме и се клучни за подобрување на квалитетот на животот: мозокот, телото и духот.“

rn
rn

rnrnБидете секогаш во тек со новите содржини на Кафе пауза. Следете нè на Твитер или пак станете фанови на нашата страница на Фејсбук.

May 10, 2014
Неверојатни придобивки од билингвизмот за кои не сте чуле
Билингвизмот има големи и значајни ефекти врз функционирањето на мозокот и развојот на когнитивните вештини. За жал, до скоро се тврдеше дека билингвизмот ги прави децата поглупави, па многу родители кои не делеа исто потекло, се одлучуваа децата да ги воспитуваат учејќи ги само на еден јазик. Подоцна ова гледиште се покажа како многу погрешно.rnrnБилингвизмот, или мултилингвизмот, нуди бројни придобивки, особено кај најмладите. Но придобивките не ги чувствуваат само децата, туку и возрасните. Истражувањата покажале дека билингвистите, за разлика од монолингвистите, во просек се поплатени на кое било работно место.rnrnrnrnДоколку ви треба мотивација да научите странски јазик, прочитајте ги овие неверојатни придобивки од билингвизмот. Доколку пак веќе зборувате повеќе од еден јазик, слободно уверете се во погодностите кои таа ваша способност ви ги нуди.rn

Придобивки од билингвизмот кај децата

rn
- Младите билингвисти уште на возраст од само 7 месеци можат многу полесно да се прилагодат на промените во средината на живеење. Кај децата кои зборуваат два јазици, може да се забележи подобар развој на когнитивните способности.
- Билингвистите во просек покажуваат подобри резултати на тестовите на училиште и се добри во математичко и логичко размислување, токму поради способноста за брзо размислување и апстрактно класифицирање.
- Ја зголемува самодовербата и го подобрува чувството на самовреднување и идентитет.
- Децата билингвисти учат да читаат побрзо од нивните соученици.
- Уште од млада возраст децата кои зборуваат два јазици се многу посконцентрирани, развиваат можност за аналитичко размислување, како и способност за мултитаскинг.
- Овие деца имаат поголема веројатност да живеат во странство и да изучуваат повеќе странски јазици подоцна во животот.
- Билингвистите обично се изложени на повеќе од една култура, што ги прави поотворени за нови познанства и прави да имаат почит и разбирање кон другите култури и националности.
rnrn

Умствени придобивки од билингвизмот

rn

Подобри когнитивни вештини

rnЛуѓето кои зборуваат најмалку два јазици се остроумни, имаат развиени когнитивни способности, способност за поврзување, креативност во перцепцијата на нештата, како и логично размислување и расудување. Способноста да се префрлаат мислите од еден во друг јазик ја подобрува способноста за мултитаскинг и го држи мозокот алармиран дури кога се зборува само едниот јазик.rnrnБилингвистите во просек побрзо решаваат загатки, крстозбори, сложувалки и други игри кои бараат логичко размислување.rn

Поголема лингвистичка свест

rnИзучувањето на втор јазик значи фокусирање на граматиката и синтаксата, што ја развива способноста за логично и контрастивно размислување за двата јазици, и ја зголемува лингвистичката свест.rnrnБилингвистите имаат многу добри комуникациски способности, добри се во пишување и уредување.rn

Спречува оштетувања на мозокот

rnАлцхајмеровата болест се развива дупло побавно кај билингвистите отколку кај монолингвистите. Исто така, критичната возраст за развој на некој вид деменција кај монолингвистите е 71,4 години, додека кај билингвистите е 75,5.rnrnrn

Мултитаскинг

rnБилингвистите се истренирани брзо да го сменуваат системот на двата јазици кои ги владеат, нивната граматика, синтакса и морфологија, како и системот на знаци и гласови.rnrnТокму поради брзата промена во јазичните сфери, билингвистите се одлични во мултитаскинг и способноста да бидат сконцентрирани на повеќе од една работа истовремено.rnrnИсто така, билингвистите се многу повешти во одделување на важните од неважните информации. Нивната моќ на фокусирање на дадената задача е во просек повисока отколку кај монолингвистите.rn

Ја подобрува меморијата

rnБидејќи мозокот е истрениран да памети широк обем на вокабулар и граматички правила, билингвистите имаат доста добра меморија.rnrnУмствените вежби за памтење јазични шеми, го зајакнуваат мозокот, ја подобруваат моќта на категоризирање, визуелизација и памтење листи.rn

Ја згуснува сивата материја

rnСпоредено со монолингвистите, билингвистите имаат повеќе сива материја во мозокот, која е главна компонента на централниот нервен систем и е задолжена за процесирање на јазикот.rnrnБилингвистите, исто така, се многу посигурни во своите одлуки, можности и способности. Докажано е дека билингвистите многу порационално се справуваат со проблемите бидејќи неретко го преиспитуваат секое можно решение и на двата јазици кои ги владеат.rnrn rnrn

rnrnБидете секогаш во тек со новите содржини на Кафе пауза. Следете нè на Твитер или пак станете фанови на нашата страница на Фејсбук.
February 20, 2014
Како до подобра меморија?

Луѓето сакаат да се шегуваат дека единственото нешто што се учи на училиште е како да се помнат податоци. Ако прашате некого како да ја подобрите меморијата, најверојатно ќе добиете одговор – со повторување. Но, ако сакате да запомните нешто брзо и целосно, повторувањето не e единствениот начин за тоа. Во продолжение погледнете кои се и другите начини за јакнење на меморијата, што ќе ви овозможат полесно да запомните огромен број информации за кратко време.rnrnrn

1. Подгответе ја околината

rnЗа да постигнете најдобри резултати, најпрвин треба да најдете соодветна просторија за учење. Тоа за многумина значи мирно опкружување, но постојат и такви кои подобро учат на јавни и бучни места. Одберете го местото кое вам ви одговара најмногу и може да започнете.rnrnОткако ќе го решите тој чекор, направете си чај. Безброј научни студии потврдуваат дека зелениот чај е природен катализатор за подобрување на меморијата. Технички, способноста за потсетување на одредени информации се сведува на врските помеѓу невроните, кои се поврзани со синапси. Колку повеќе ги вежбате синапсите (повторување), толку посилни стануваат, што пак резултира со зголемена меморија.rnrnСо стареењето, токсичните хемикалии ги уништуваат невроните и синапсите, доведувајќи до губење на меморијата, па дури и до појава на Алцхајмер. Зелениот чај, содржи супстанци кои ги уништуваат таквите токсични хемикалии и со тоа мозочните ќелии правилно функционираат многу подолго од вообичаено.rn

2. Снимајте го гласот

rnОва е особено корисно доколку се трудите да запомните нешто кажано на предавање. Користете диктафон за да го снимите предавањето, а потоа слушајте го и забележете ги сите споменати факти. Доколку пак, се обидувате да запомните некој говор, снимајте се себеси како го читате говорот и потоа слушајте се. Секако, ова е најлесен начин на учење за оние со аудитивна меморија, но е исто така многу практично, бидејќи вака полесно го согледувате контекстот на предавањето, што пак прави информациите полесно да ги научите.rn

3. Запишувајте сè

rnПред да се потрудите да се сетите на некои работи, земете пенкало и запишете ги информациите кои сакате да ги запомните. Вака полесно ќе сфатите што всушност сакате да меморирате. Доколку ова го правите додека ја слушате снимката направена претходно, дотолку подобро.rnrnrn

4. Класифицирајте ги белешките

rnОткога фативте подробни белешки, класифицирајте ги според темата. Ова е идеално за луѓе со визуелна меморија, особено ако се користат различни бои за различни секции. Ова ќе ви ги направи нештата појасни и ќе ги класифицира информациите кои веќе мозокот ги примил во претходните фази.rnrn

November 18, 2013