Во македонскиот народен календар, годината некогаш се делела на два дела: од Ѓурѓовден до Митровден било летото, а од Митровден до Ѓурѓовден – зимата. Затоа 8 ноември, денот на Свети Великомаченик Димитрија, со векови се сметал за граница меѓу топлите и студените денови.
Кој бил Свети Димитрија
Свети Димитрија Солунски живеел во 3 и 4 век и бил војсководец од Солун што пострадал за својата вера. Тој е еден од најпочитуваните светители во православниот свет, а Солун го смета за свој заштитник. Православната црква според стариот календар го празнува на 8 ноември.
Крајот на сезоната
Во селата, Митровден бил важен датум за сточарите и земјоделците. Дотогаш требало да заврши собирањето на плодовите и да се подготви зимницата. Овчарите ги враќале стадата од планинските пасишта, а договорите за работа на полето честопати важеле „од Ѓурѓовден до Митровден“.
Знаци за каква ќе биде зимата
Бидејќи со Митровден почнувала зимата, народот внимавал на времето околу овој ден и во него барал знаци каква ќе биде студената сезона. Секој крај имал свои верувања, а старите ги следеле облаците, ветерот и однесувањето на добитокот. Овие предвидувања немаат научна основа, но сè уште се раскажуваат на семејни трпези.
Задушници и именден
Во саботата пред Митровден се одбележуваат Митровденски задушници, кога семејствата ги посетуваат гробиштата и ги споменуваат починатите блиски.
Митровден е голем именден. Го слават сите што носат име поврзано со светителот: Димитар, Димитрија, Димитрие, Митре, Митко, Мите, Диме, Димче, Димитрина, Мица, Митра и други варијанти. Во многу семејства тоа е и слава, со домашна трпеза, леб и вино осветени во црква.
Празник на семејството
Иако Митровден не е државен неработен ден, за многу семејства тој е повод за собирање. Мирисот на печено месо, полнети пиперки и пита ја означувал крајот на есента и почетокот на долгите зимски вечери.
Можеби денес зимата не почнува на точно определен датум, но Митровден и понатаму нè потсетува дека годишните времиња некогаш се мереле со светци, а не со календари.
