Автор: Маја Кузмановскаrn
„Во почеток беше Словото, и Словото беше во Бога, и Словото беше Бог.“rn– Евангелие според Јован
rn
rnrnНикој не може да претпостави какво е чувството кога си дете и почнуваш да учиш зборови. Во тој момент, тоа не знае да ти објасни. Детската душа се впушта во една непрекинлива и секогаш возбудлива авантура на откривањето. Детето ќе стане возрасен човек, ќе располага со одреден фонд на зборови кои му ја овозможуваат потребната комуникација со секојдневните соговорници. Притоа (губејќи го детското во него) станува мрзлив за откривање на нови зборови или откопување на старите, архаичните и нивно воскреснување.rnrnАјде да го започнеме патувањето! Да пробаме да бидеме деца кои секој ден ќе откриваат по еден нов збор од јазикот кој несвесно задремал на страниците од некој речник, енциклопедија, книга со поезија или шарена детска сликовница.rnrnСетете се кој е најубавиот збор кој воопшто сте го слушнале. За мене тоа е „пеперутка“. Кога го слушам зборот, ми мириса на пролет, на новост, на свежина. Мојот збор ја има формата на непресушна радост која е потребна секому! Има и боја! Некогаш бела, невино чиста како првиот снег во ноември, некогаш пурпурна како августовските изгрејсонца кои се спојуваат со планините, некогаш румено портокалова како зајдисонцата кои страсно се галат со морските бранови. Некогаш толку шарена како ѕуницата.rnrnИ пеперутката и ѕуницата ме потсеќаат на преобразба, на промена! На себепреобразбата од која започнува менувањето на светот. Или на онаа кога некогашното девојче со кадрави коси и испаднати запчиња ќе стане жена во долг фустан со убава насмевка и две-три лузни кои сведочат за нејзиното искуство. Или на онаа преобразба кога детското, љубопитно и проникливо „зошто“ ќе стане цврстото и машко „затоа“ како одговор на сите женски недоумици.rnrnПишувајќи за пеперутката открив уште десетина други зборови кои носат моќ, магична страст и недопрена убавина кога се изговараат. Кога влегуваат во твојот мозок, а си ги слушнал кажани со најубавиот глас. Убав збор ми е „танц“, иако има романско потекло. Веднаш на него ми се сврзуваат „тангото“ и „тандемот“. Веројатно поради тоа што за танго се потребни двајца, за страст се потребни двајца, за убавина потребни се двајца!rnrnАјде да разговараме за убавината на зборовите, нивната моќ додека се во нас и нивната цел кога излегуваат од нас!rnrnУбави се оние зборови кои сами носат по една приказна. На пример, зборот „прегратка“. Нема таква која не е почеток на една приказна. Можеби ќе раскажува за првата, долгоочекувана средба или за непланираната разделба која боли во грлото. Тоа е приказната за таткото кој го прегрнува своето дете и го крева високо за да го допре таванот и да почувствува моќ. Или онаа прегратка кога сопругот ја гушка веќе изморената сопруга од дневните обврски, кажува дека сѐ ќе биде во ред, па прегратката има намера да ја добие придавката страсна.rnrnПриказна започнува и од прегратка за утеха и сочувство, и од онаа за споделување радост. Од онаа која затоплува, па сѐ до онаа која ја замрзнува душата. Секоја приказна има своја прегратка. И обратно.rnrnИ зборот „насмевка“ ќе го сместам овде. Секоја насмевка има таква магична аналогија која тера на размислување. Насмевка од среќа, од милост, од разбирање, од разбивање на тензија, од невообичаеност, од љубов, од лудило, од иронија, од завист…rnrnСетете се на последната насмевка која сте ја добиле… Убаво ви било!? Да, добивте гест, не збор. Но, позади него се крие цела една приказна… Со многу зборови!
rnrnКога го спакував куферот на брачниот живот, сè што зедов со себе беа нематеријалните вредности… малку здравје, со цел да го подобрам, многу надеж и верба во подобро утре, вербата во себе дека сум храбра да го минам ова искуство, малото раче на ќеркичката и сила да се соочам со трачарските муабети на загрижените души за мојата лична несреќа, која за нив беше ексклузивна вест, на секој дадена од прва рака.rnrnИ да објаснам веднаш – и сега кога мина најголем дел од тешкотиите и живеам со гордо крената глава и свесна за својата будност, одговорност… И сега кога знам од какво сивило излегов и почнувам да го гледам светот со подруги бои, со еден брак зад себе, едно детенце до себе, многу љубов во себе и моќ да простам и храбро да му погледам на минатото во очи, СЕГА И ОВДЕ ЈА ИМАТЕ НАЈГОЛЕМАТА ПОБОРНИЧКА ЗА СЕМЕЈСТВО, СЕМЕЕЕН ЖИВОТ, БРАК ОД ЉУБОВ. Брак исполнет со почит, разбирање, одрекнување, крунисан со доверба и грижливост на двата партнера.rnrnМожеби ова ќе ви звучи излитено и сто пати прочитано, но кај мене има еден момент, јас тоа го зборувам од искуство, од лично и споделено од мои драги пријателки и пријатели кои го минуваа патот со мене. Одеа по мојот пат на созревање и учење на сопствени грешки. НАЈТЕШКИОТ и не единствениот, ако знаете да се учите од туѓите грешки. Помалку болат, помалку чинат… Сè што треба е да верувате во своите одлуки кои ги носите или уште поважно, да започнете да носите одлуки со цел да се зацврсти љубовта во себе, кон Бог, несебично дарувајте ја и тогаш кога ја примате. Се враќа во огромни размери.rnrnИ да, за крај една молба, а можеби совет… секојпат кога ќе посегнете по туѓата приватност, по нечиј брак или развод, кога ќе се осмелите да оцрните или неуспешно да омаловажите некоја мајка, татко, брачен другар кој останува сам, без разлика на причините, нека ви светне дека вие зборувате за вас, за вашата мајка, вашата сестра, вашиот најблизок.rnrnПочувствувајте дека тоа што ќе го кажете и не сте сигурни дека е некоја вистина, а ве боли и продолжете да бидете во центарот на вниманието додека пиете кафе, ручате и зборувате со вашите пријателки…rnrnКако што сега тоа го прават 4 пријателки на соседната маса до мене во пицеријата во која се дружам со мојот лаптоп, чекајќи ја мојата мала принцеза да заврши со часот по француски. Им благодарам што ме поттикнаа да сум продуктивна од нивната интересна тема за разговор кој го слушаа три соседни маси. И знаете што? Знаете ли што е најинтересното? Што ме спомнаа мене… Да, да и мене не ми се веруваше. ВЛАДЕАТ СО МАТИЧНИ ПОДАТОЦИ ОДЛИЧНО, која сум и што, зборуваа како да ме познаваат, а седам до нив. И не ме познаваат, ниту јас нив. Овој пат зборуваа за мојата храброст и…rnrnДојде времето кога требаше да одам… а може ќе кажеа лага или вистина… Уморна сум и веќе е 20 часот, не би сакала да се срамам од нив самите и да слушам за мојот живот. Го затворив мојот пријател, платив и заминав со насмевка. Конечно не ме допираат „вистините“ од луѓето кои „ме познаваат“.rnrnВИ БЛАГОДАРАМ ДАМИ, 14 часа од моето будење, 8 работни часа и 6 активни часа со принцезата моја, а јас се движам лесно, душата ми се смее. Денес го открив моето ново Јас, мојата силна страна. Ги имам и слабостите, но тоа друг пат, ако ви се допадне оваа моја вистина ќе продолжам да ви пишувам за мене и мојата вистина. Од мој агол. Можеби и ќе се пронајдеe некој/а… Ве поздравувам и верувам дека кај секоја личност има добрина… само треба да се пронајде.
rnrnКога стварноста ми е ќорсокакrnсе виткам во спомениrnи ти доаѓам со мислитеrnсо парче минато во грстотrnда те прашам дали сме истите.rnДа ми го покажеш мостот на лагатаrnда ми дадеш билет кон стварностаrnда ја ставиш во куфер тагатаrnзабиберена и замедена, кристализирана.rnСепак ќе фатам воз кон бајкитеrnќе се смешам во приказна за добра ноќrnво потрага по смислата на смислатаrnда потонам во маратонот кон среќатаrnда го осетам среќниот крајrnшто трагично завршуваrnда развеам колоритно знаменцеrnза сонот што ме опседнуваrnдуша што ми возвишува.rnПодај ми рака и не земај меrnодглуми слабост и останиrnпушти ме да те заврзам за себеrnќе береме желбиrnна цветни јоргани послани.rnrn rnrn
Кога соновите се одамна почнати,rnкога низ прозорецот ѕиркаrnиспрекината светлинаrnод уличната сијалица,rnкога дождот непрестајно удираrnво лимениот олукrnи сенките на дрвјата се клатат,rnнебаре ветрот ќе ги сотре,rnтогаш моите очи се ширум отворени,rnтогаш се претворам во кроткост,rnтогаш испарува сета моја стабилност и возрасност,rnтогаш треперам во пижамите,rnзабите ги заривам во ќошот од јорганот,rnи низ измешаната постелаrnсе провирам,rnбрчкам,rnлутам,rnбарајќи ја твојата заспана рака.
rnrnЈа смени продолжувајќи да го прави истото,rnзатоа што му е важно да ѝ го разубави животот,rnно правејќи го тоа поинаку…rnДопирајќи најнапред само еден детаљ,rnнејзиното срце.rnrnИскрено, без скромност ја сака за себе,rnискрено, без скромност ѝ го краде срцето.rnСо љубов му се разлева низ усните малечка…rnЉубов која вели благодарам затоа што постојат,rnзатоа што се сакаат неизмерно,rnзатоа што нивните раце се сплотени една во друга,rnнивните еуфорични души трагаат по единство,rnнивните гради величествено ја пречекуваатrnсекоја нова возбуда во нивните воздишки,rnнивните усни страсно ја доживуваат експлозијата на нивните бакнежи..rnrnЕдно гризнување на вратот, едно на усните со мирис на мека роза,rnпознат парфем,rnдобро познати очни капаци,rnвеѓи, усни и срдечна насмевка со дупчиња на образите.rnrnНасмевка која ветува многу.rnВетува дека ќе се препознаатrnи кога годините ќе ги фрлат сите календари врз нив.rnrnСи ја возвраќаат љубовта,rnсонуваат со едно „Благодарам што постоиш“.rnКопнеат еден за друг,rnтој за неа, таа за него…
rnrnПодголтнувам.rnПодлипнувам.rnГлавата исправенаrnЧадорот благо наведнатrnНе сакам никаков контактrnСо обичните минувачиrnСакам да наврнамrnНо не и да давам објаснувањаrnНе и да слушам попувањаrnПатот до дома е долгrnНо не размислувам за домаrnГо олабавив телото и одотrnОставив безволноста да навлезеrnОчајот на празна тага да загризеrnОставам солза да потечеrnБез крик да повлечеrnПијам едно место со очитеrnВадам силуети од споменитеrnИстите силуети од истото местоrnСамо овој пат фиктивноrnСе потешка празнотија в градиrnСекое вдишување болиrnСекое издишување гориrnУличните светилки ги кријат моите сенкиrnСенките го кријат моето лицеrnПод чадорот со кој се делам од светотrnМоето лице збрало грчевиrnОчекувања и поразиrnРазочарувања и надежиrnИ усните збрале зборовиrnНо ги осудиле на робијаrnА не можам да те побарамrnЌе се упропастамrnАко не те побарам можеби уште повеќеrnНо тоа е улогата на гордостаrnИ останавме сами јас и дождот.
rn
rnrnСамото шишенце на парфемот е уникатно и гламурозно, обложено со жолти и розови скапоцени камења и рачно изработена пеперутка, чие тело се состои од 10-каратни бели дијаманти. Кон неверојатната визуелна привлечност на производот придонесува и неговото заштитно лице, познатиот ангел Алесандра Амбросио.rnrnСигурно се прашувате како мирисаат овие половина милион долари? „Bombshell Fantasy“ е комбинација на виолетова пасифлора, шангри-ла божур и ванила орхидеја со горни ноти на танџело (хибрид од мандарина и цитрон), ананас и јагода, средни ноти на јасмин и суви основни ноти на мошус и дабова маховина.rn
rn
rn
rn
rn
rnrn
rn
rnrn
rnrn
rnrn rnrn
rnrnИма комшии што имаат по 45.879.487.521 мачки по дома. Уствари ни тие не знаат колку мачки имаат. И цел ден слушаш Виенски концерт.rnrnОбавезно, некоја баба седи цел ден до прозор. На неа секогаш ѝ е досадно. Таа чека некого од партија да ѝ донесе локум и кафе, плус пенкалце за крстозбор и нормално да се пожали колку лоши времиња дошле и да му ја раскаже целата нејзина биографија. Таа секогаш знае кога некој има у ходник и таман некој се спрема да излезе и оваа се црта пред врата: „Леле синко, ладно денеска, кажаа минус 5 ќе било. Ѕиври имаш облечено? Чекај да видам.“ И доаѓа, ја пика раката под фармерки. А овој се брза, доцни, нервозен, ама мора да биде културен и да издржи зашто бабава му дава по некој денар од нејзината пензија. „Леле не носиш! А долна маичка? Ни тоа? Абре дете, морам да зборувам со татко ти. А парички си имаш? – Хмм… па немам. – Еве ајде две стотки земи. – Фала!“ И овој цвета. За 200 денари ќе се жртвува.rnrnА друга приказна е ако баба ти и дедо ти седат стан спроти твојот. Сабајле во 7 саат, носи сарма, мусака, гравче, спанаќ. И само ѕвони на телефон и се жали зошто уште сармата од пред една недела никој не ја изел. Кога не знаеш да готвиш така ти е.rnrnДобивам впечаток дека куќиве и зградиве се направени од хартија. Добро сега повеќе ставаат гипс картон отколку цигли. СЕКОЈА НЕДЕЛА. САБАЈЛЕ. СААТ: 7: „Јутро је, јутро је, кад те нема боље да се ни сам ни пробудила…“ И во позадина расипана правосмукална што брмчи како трактор! Има и некои што се учат да свират пијано, евентуално труба. И штрака по клавишите или белите дробови си ги остава во трубата. Тоа вади од такт. Исто така може да се слушне (попуштено до даска): „Каан душо, изеди си ги јајцата“. Нема потреба да пушташ телевизор, пренос во живо од кај комшијата. Пфф…. бизнис вести, временска прогноза, прељубници, Фокслајф, само да бираш на кој звук од телевизор да се сконцентрираш. И плус знаеш у колку саат има реклами, еве реклама за Вендоксин секој ден на Канал 5, пред вести во 15.00. Не дека некој сака да запамти, комшиите тоа го наложуваат.rnrnИ секако мора да има по некој стан и за: козметичко студио, извршител, адвокат, стоматолошка ординација, центар за странски јазици, невладини организации, фризерници.rnrnИма и такви комшичиња што мислат дека се Полат Алендар и снимаат клипчиња, со пластични пиштоли, чорапи на глави и прават салта по цела зграда. И нормално после ќе се видиш во позадина на видеото на Јутјуб како во пижами фрлаш ѓубре.rnrnА посебна приказна се комшиите кои не знаат „здраво“ да кажат, а доаѓаат на врата и замараат за австриски, шпански и португалски осигурувања. И дреме саат и пол, црта некои множества и графикони. И вели:„Значи сега е моментот, денеска е денот, утре можеби ќе биде доцна. Мораш да мислиш на твоите внуци. (Вао, а јас само 20 години имам. Ептен ме погоди, само тие ми беа на ум.) Твојата пензија може да изнесува и до 3.000 евра! (Не зафркавај) Сигурни сме дека сакаш да бидеш финансиски независна, ако се приклучиш многу ќе добиеш, ние ова веќе 3 години го работиме.“ И после тоа ќе ја чуеш на телефон: „Мама, немав пари да си ставам кредит, ај кажи му на тато да дојде да ме земе!“ Чекај малце, нели финансиски независна, нели многу добиваш?rnrnИма и по некој транс-металец-поп-турбофолкер. Тој прави журки. Сам со звучниците!rnrnЉубопитни:rnrn
rnrnИма и по некоја кошаркарка, која едвај чека да заврши 7-ми час за да оди на тренинг, како и еден феминизиран тип, пример сите си седат во училница и тој влетува и се дере: „Лелеее срце да ти кажам што ми се деси“, една која цело време ги озборува другите позади грб, еден кој е „западнат“ во технологијата, еден на кој сите му се единици и не му е гајле за тоа, еден кој е ко изгубен Германец, еве професор го прашува: „Ја прочита лектирата?“ – Па, професорке јас ја барав. – Добро, ја најде? – Па, професорке јас сакав да ја барам, а професорке која лектира?“rnrnА да, тука е и манекенката, таа не знае да оди во патики, манекенка била! Има и некој што нонстоп бара бесплатни на Вип. Ги замара сите: „Ти бесплатни на Вип имаш ли? Леле бее, дајте ми само 2 минутки!“ Стави си де бесплатни на Вип, 80 денари е, не ги замарај луѓето. Има еден што малтретира и еден што е малтретиран.rnrnА класот не би бил клас без умислената што прави фотосесии по школски вецеа. Отишла во веце и се слика. Позадина и се плави искршени плочки изналепени со паломи и прави некои испупчени пози. И после на Фејсбук кога ќе видиш ставила слика и опис на сликата е: „Можда нисам згодна, ал сам веома незгодна“.rnrnИма и една што мисли дека е оперска пејачка е една Цеца. Тие по цел ден не пеат, тие се дерат! Има и такви што не се чешлаат по еден месец.rnrnИсто така има и алкохоличари, главна тема на класен час им е како си поминале во петок и сабота во Клуб, не гледале прст пред око. И тој прави филм: како обезбеџење го мавало, како на полицаец на кондура му се исповраќал, како се качувал на хауби на авта, како кршел чаши, а не ги платил. А оно нема врска. Тој уствари цела вечер седел спроти Клуб на плоштад, зашто баш таа вечер му се погодило да бараат лична карта на врата, а он едвај 16 години има. А има и такви што излегле со 100 денари, а се вратиле дома ѓон пијани. Тие се фалат дека се вратиле сабајле во 4, а они уствари се пуштени до 1.30. И се жали сабајле у 7 саат, уште го болела глава, уште го „држел“ алкохолот од петок. Абе ајде! Четири дена те „држи“ тебе алкохолот?rnrnТука се и оние што на секои 45 минути трчаат во веце. Но, тоа не е сè. Да не ги заборавам и плавушите. Има и такви што сабајле во 7 саат се топ намачкани со аргета по лицето, а да, и плус маскара неизбришана цела недела.rnrnТука е и Дон Жуанот кој им се пушта на сите од 1-ва година или 2-ра евентуално. Тој со девојчињата само Фејсбук разменува, телефонски број никако! Зашто на Фејсбук кога ќе му здосади ќе ја блокира, вака ќе биде замаран, и плус ако девојчето има бесплатни на Вип, е тогаш е готов.rnrnИма една што нонстоп се гребе за цигари. А има и такви што пример купуваат Родео и ќе ги видиш цигарите ги пикаат во пакла од Вест. А има и една што е нонстоп гладна и еден што јаде по 5 тоста на голем одмор. Има и по неколку патриоти. Тој роден ’97 година, а негов најголем идол е другарот Тито.rnrnИма неколку заљубени. Влетува таа во училница и се дере пред табла: „Лелеее, ме погледна!“ И ја прашуваш: „Што ти е?“ И таа: „ПОГЛЕДНА МЕ!!!“ И се тресе цела. И после 15 минути кога ќе се смири ја прашуваш: „Добро што ти беше?“ И таа вели: „Ме погледна! Дечкото од трета година ме погледна!“ Абе остави тој е Дон Жуан, сите ги гледа! Има една што е зависник од Фејсбук, и со најновиот Самсунг Галакси ес3 си фаќа вифи. И во секој клас има барем по еден со Ер Макс авганистански патики. Има и такви што доцнат секој ден зашто таксито им закаснило 17 минути.rnrnИма и такви што сакаат да го импресионираат професорот иако имаат 5-ка и го трошат времето за поправање единици. Седнала во прва клупа и му се пика на професорот: „Професоре, јас за петка едно есејче да напишам?“ Абе ајде доста. Целата графа ѝ е со петки, нема место за оценка, таа уште една бара! А некој дреме од позади 15 минути, чека една 2-ка да добие. Има и еден професионален препишувач. Има и еден што мисли дека е Бред Пит. Тој носи флуоресцентни Најк или Адидас или кондури на штикла и штрака по цело школо. Косата му е дигната нагоре и како петел се шета по цело школо, од 100 метри ќе го познаеш. Носи тесни фармерки, да пукнат на него, и кошула–виножито, што пошарена – тоа подобро. Има некои од нив носат и по 15 пирса на уво, да им донесеш и ланец од точак од отпад, и тоа ќе си го стават на уво.rnrnИма и една што запишува бисери, една што чита „50 нијанси на сиво“ наместо „Чичко Горио“. Инаку „50 нијанси на сиво“ е еротски роман за жени. И таа се пикнала во ќош, и од време на време ќе се слушне: „Ах, лелее, Ахх!“ Добро, ШТО ПРАВИШ? Сигурна си дека читаш? Има и еден филозоф којшто оди од клупа на клупа и ги замара сите за квантна физика и за тоа кое видео било најгледано на Јутуб. И има еден манијак.rnrnИ во секој клас главна функција на претседателот е да ги одложува тестовите, а најглавно ветување на учениците е: за утре обавезно ќе научам, денеска мачката ми умре.rnrnА да, и во секој клас има одредени „здруженија“ од девојчиња или машки. Кои од нив се собираат во училница, кои надвор, кои во ходник, и тие гледаат кој на кого повеќе муабети да спушти, кој кого повеќе ќе заглави. Страшно!rnrnrnrn