Tag: однесување

Како што поминуваат годините, така психолозите наоѓаат генијални начини на кои можат да го проучуваат човековото однесување. Но, понекогаш креативноста на психолозите знае да ги одведе работите во необјаснива насока која води кон следниве чудни психолошки експерименти…rnrnrnrnСтудија со урина – Со оваа студија психолозите се обидувале да откријат како присуството на други луѓе во тоалетот за мажи може да предизвика негативно влијание врз самиот процес на уринирање. Зависната варијабла во оваа студија било времето потребно за почетокот на мокрењето, додека пак независната варијабла била присуството или отсуството на друга личност во тоалетот. Но, како истражувачите го мереле почетокот на уринирањето? Па, многу едноставно. Еден од нив секогаш стоел во близина на испитаниците и ги набљудувал додека тие ја завршувале својата работа, што звучи како сериозно нарушување на приватноста.rnrnИдејата на Скинер за гулаби кои водат проектили – За време на Втората светска војна, бихејвиоралниот психолог Скинер почнал да тренира група гулабите со цел да бидат водачи за проектили во лет. Интересно е што владата на Америка вложила 20.000 долари во ова истражување, но тоа никогаш не било искористено, па токму затоа ниту еден гулаб не бил повреден ниту убиен за време на студијата.rnrnДобриот Самарјанин – Во оваа позната психолошка студија каде што бил истражуван актот на помагање, биле регрутирани група студенти кои шетале низ нивниот факултет и ја ширеле приказната за добриот Самарјанин од библијата. Истражувачите ги поделиле студентите во 3 категории според тоа колку тие доцнат во својата задачата (мало доцнење, средно доцнење, големо доцнење). На својот пат, студентите сретнувале личност која лежела покрај вратата и барала помош. Во зависност од моменталната состојба на студентите, само 10% од оние кои многу доцнеле застанале да помогнат, за разлика од 63% од оние кои биле скоро на време. Очигледната иронија е дека темата на нивното предавање била помагање, но оние кои биле во брзање едноставно не успеале да го спроведат на дело тоа што го проповедале.rnrnСтудија за синхронизација на менструалниот циклус – Оригиналната студија која била објавена во 1971 година, открила дека жените кои живееле заедно имаат тенденција да бидат синхронизирани во однос на нивните менструални циклуси. Овие резултати отсекогаш биле добро познати, но единствениот проблем е што понатамошните студии не успеале да најдат докази за постоењето на менструална синхронизираност.rnrnЗаразно зевање – Сите ние сме го искусиле овој феномен, па кога некој во наша близина ќе се почне да зева, истото почнуваме и ние веднаш да го правиме. Но, истражувачите кои го истражуваат зевањето досега успеале со сигурност да докажат само дека заразното зевање е поврзано со годините, бидејќи кај малите деца не се случува. Сепак потребно е многу повеќе истражување во оваа област со цел да се откријат сигурните причини за појавата на заразното зевање.rnrn rnrn

Дури и покрај најголемите обиди и доживотното проучување на себе и блиските, луѓето едноставно никогаш нема да можат да сфатат на што сè се способни. Токму тоа и ни го покажуваат наредниве 10 неверојатни студии во областа на психологијата…rnrnrn

Секој е способен на зло

rnЕдна од најпознатите студии во историјата на психологијата е онаа од 1971 година која била спроведена од Факултетот Стенфорд. Таа вклучувала 24 студенти без криминално досие, со совршено физичко и психичко здравје кои биле поставени во контролирани услови да глумат чувари на затвореници кои биле затворени 24 часа на ден. Експериментот требало да трае 2 недели, но бил прекинат по само 6 дена поради снимките на скриените камери кои покажале психичка тортура и агресија спроведена од страна на „чуварите“.rn

Не го забележуваме она што е пред нас

rnПоголемиот дел од луѓето веруваат дека добро го забележуваат сè она што се случува околу нив, но еден експеримент од Универзитетот Харвард во 1998 година го докажал спротивното. Во овој експеримент, еден испитувач застанувал случајни минувачи на патот и барал од нив упатство како да стигне до одредена локација. За време на разговорот, помеѓу испитувачот и случајниот минувач поминувале работници кои носеле огромна врата, така што им оневозможиле на луѓето да ја забележат промената на испитувачите зад неа. Новиот испитувач имал различна градба, фризура, облека и боја на глас, но повеќе од половина испитаници не успеале воопшто да ја забележат оваа промена.rn

Одложувањето на уживањето е тешко, но поуспешни сме доколку успееме во тоа

rnЕден од најславните експерименти на Универзитетот Стенфорд во 1960-тите години ја тестирал способноста на деца од претшколска возраст да одолеат на сладок десерт. Тие биле затворени во просторија каде што пред нив имало само една чинија со колаче. Испитувачите им рекле дека тие можат веднаш да изедат едно колаче или да почекаат 15 минути за да добијат 2. Иако повеќето деца рекле дека би сакале да чекаат, многу од нив не успеале да издржат. Оние кои успеале да одолеат на искушението, користеле тактики на избегнување, така што се вртеле во спротивна насока за да не го гледаат колачето или ги прекривале очите со раце. Научниците заклучиле дека оние кои успеале да одолеат на колачињата има помали шанси да потпаднат под влијание на наркотици.rn

Моќта лесно влијае негативно врз човекот

rnПостои психолошка причина поради која моќта ги поттикнува луѓето да се однесуваат омаловажувачки и супериорно во однос на другите. Луѓето несвесно се покоруваат на авторитетот, па токму оние поединци кои се наметнуваат со своето однесување најчесто стануваат лидери на својата група. Една студија од 2003 година докажува дека луѓето кои се на моќна позиција многу почесто ги допираат другите не непристоен начин, секогаш го кажуваат она што го мислат и се многу посклони кон ризично однесување.rn

Конфликтот во групата нè привлекува

rnЕден класичен социолошки експеримент од 1950-тите години ја проучувал причината поради која друштвените групи, па дури и целите земји војувале помеѓу себе. Студијата вклучувала 11 деца поделени во групи кои биле раздвоени недела дена така што никој од нив не знаел за постоењето на другата група. Откако ги споиле на едно место, децата од различните групи меѓусебно се навредувале, а по спортскиот натпревар веќе не сакале ни да јадат заедно. По овие настани истражувачите се обидувале да ги смират децата со пријатни активности, но не успевале сè додека не им дале проблем кој можел да се реши само со заеднички сили.rn

Високата самодоверба и признанието се неверојатно важни за животот

rnПостигнувањето слава и успех не е само начин за „подигнување“ на егото, туку тоа може да биде и клучот за долговечноста. Според една „Оскар“ студија, актерите кои ја добиле оваа вредна награда живеат и до 4 години подолго од оние кои биле само номинирани за неа. Тоа нè тера да заклучиме дека признанието за постигнувањата и успехот игра огромна улога во подобрување на квалитетот на животот, па токму затоа и има позитивно влијание врз здравјето.rn

Постојано ги оправдуваме своите искуства со цел да имаат смисла

rnСпоред теоријата за когнитивна дисонанца, верувањето во различни и често целосно спротивни нешта кои се побиваат едни со други, кај здравите пациенти обично води кон чувства на психолошка непријатност кои траат сè додека поединецот не го реши проблемот. Со други зборови, луѓето најчесто самите се лажат со цел да го направат светот да им изгледа пологичен и постабилен и токму тоа го покажало експериментот на Фестингер во 1959 година. Во ова истражување испитаниците завршувале досадни задачи во текот на неколку денови. За дел од нив тие биле повеќе платени, додека за дел помалку. Оние за кои тие биле повеќе платени, без проблем признале дека им биле здодевни, додека пак оние кои им биле помалку платени, тие велеле дека и не се толку лоши, само затоа што сакале да се оправдаат за фактот што не се откажале.rn

Сите имаме предрасуди во големо количество

rnМажите кои почесто гледаат други жени често и изневеруваат, додека пак, убавите девојки многу ретко се екстремно интелигентни. Ова се само дел од предрасудите кои на несвесен начин постојано влијаат врз нашето размислување. Луѓето најчесто ги преземаат стереотипите кои ги има нивната група, што е остаток од еволуцијата кога на луѓето тие им помагале да преживеат во непознати простори и нови ситуации.rn

Само едно нешто е доволно за да бидете среќни

rnВо една 75-годишна студија спроведена од Универзитетот во Харвард биле истражувани 268 студенти кои редовно поднесувале податоци за различни аспекти од нивните животи. Според резултатите, за постигнувањето долгогодишна среќа и задоволство единствено нешто што било важно била љубовта. Постојат две страни на оваа приказна. Првата е љубов, а втората е живот кој не ја отфрла љубовта. Не се среќни само оние кои сакаат и се сакани, туку и оние кои не се подготвени да се откажат од потрагата кон љубовта.rn

Моралните импулси се често конфликтни

rnЕдна студија која била спроведена од Универзитетот Јејл во 1961 година се обидувала да открие колку луѓето можат да ги слушаат авторитетите кога водат битка помеѓу моралот и должноста. Тие со оваа студија сакале подобро да ја разберат подготвеноста на нацистичките војници да слушаат наредби и да прават незамисливи нешта. Токму затоа спровеле експеримент каде што испитаниците биле еден по еден сместувани во просторија со актер, на кој требале да му поставуваат прашања и на секој погрешен одговор да му задаваат електрошокови. Со секој следен електрошок неговиот интензитет се зголемувал, сè до момент кога стигнувал до ниво кое е смртоносно за човековото тело. Секако, електрошокот бил само глума, но и покрај сè дури 65% од испитаниците, под влијание на испитувачот, се согласиле да го зададат електрошокот кога актерот ќе згрешел на поставеното прашање.rnrn rnrn