Во последните неколку години е забележан значаен напредок на виртуелната реалност (ВР). Квалитетот на ВР-очилата е сè подобар, понудата на соодветни содржини расте, а само во еден квартал од 2017 биле продадени повеќе од еден милион ВР-сетови. Инженерите секој ден работат на подобрување на опремата, но и на содржините, како и намалување на нивните цени, за да бидат достапни за што поголема публика.rnrn
rnrnВидливите проблеми, секако, се решливи и со работа може да се придонесе за физичкото подобрување на целата оваа технологија, но остануваат уште неколку неодговорени прашања од аспект на етиката на функционирањето на светот на виртуелната реалност.rn
1. Заштита на корисникот
rnПоради тоа што при носење на ВР-сет воопшто нема реално видно поле, постојат ризици од удирање во предмети дома (или во околината), односно да дојде до физичка повреда. Токму затоа е потребно да се надополнат сетовите со нешто што ќе штити од вакви удари, како што е, на пример, сензор кој ќе реагира на секое доближување кон некој предмет.rn
2. Социјална изолација на корисникот
rnКако и другите технолошки апарати кои ги имаме, така и виртуелната реалност може да предизвика зависност и поминување предолго време со ВР-сет на очите. Поради тоа, треба да се регулира и ограничува времето поминато во виртуелна реалност.rn
3. Порнографија
rnДистрибуирањето на онлајн порнографските содржини не може да се спречи, а етичко прашање наметнува и фактот дека се лесно достапни за сите уреди. Притоа, постои ризик дека при ВР-искуството се можни сексуални однесувања кои вообичаено не се прифатени од општеството.rn
4. Виртуелен криминал
rnРазвојот на оваа технологија доведе и до можност за виртуелно присуство во игрите кои претходно ги игравте на мобилен телефон. Влегувањето во виртуелна реалност во игри полни со насилство и криминал уште е тема на многу етички дебати.rnrn
rn
5. Преклопување со реалноста
rnПо поминато предолго време во виртуелниот свет, на корисникот може да му биде доста тешко да се врати во реалноста и да се однесува исто како пред да почне да користи ВР-опрема. Резултат на тоа може да бидат промени во однесувањето и нарушување на односите со луѓето, особено затоа што сметаат дека карактеристиките на ВР-светот важат и во секојдневниот живот.rn
6. Трауми при играње
rnИако ретко, предолгото „живеење“ во виртуелниот свет може да предизвика ефекти на посттрауматско стресно нарушување. Во ВР-игрите корисникот е принуден да носи одлуки, да дава наредби, но и да се справува со последиците. На овој начин текот на играта може да предизвика трауматски состојби кај корисникот.rn
7. Виртуелна реалност како начин за тортура
rnВиртуелната реалност може да послужи и да се нанесе траума на некое лице. На пример, припадник на војска во ВР-сетовите со очила може да гледа апарат за тортура, со тоа што на казнетите ќе им се пуштаат вознемирувачки содржини и тие ќе бидат принудени виртуелно да ги доживуваат. Доколку дојде до такво нешто, би било доста тешко да се лоцира, санкционира и искорени.rn
8. Виртуелни патувања
rnВиртуелната реалност може да ни дозволи секој ден да патуваме на различно место, а всушност да сме дома, во удобноста на нашиот кревет. Ова може да значи и дека некои ќе понудат виртуелни посети на места кои во реалноста се забранети за туристички тури. Затоа, се поставува прашање, ќе постојат ли ограничувања во однос на виртуелните патувања.rn
9. Приватност на корисникот
rnСекоја нова технологија со себе го носи и проблемот на заштита на приватноста на корисникот. Кога е виртуелната реалност во прашање, предвидени се голем број содржини, но никогаш не се знае дали кога се изработуваат, се мисли и на правото на приватност. Големата етичка дилема е: дали да се дозволи рекламирање преку ВР-апликациите или пак ова искуство сепак да биде поиндивидуално и поизолирано.rnrnПотсетете се и на 4-те погрешни начини на кои се користи технологијата.



rn
rn
rn

rnrnВоведот во кој се запознаваме со идиличниот живот на две среќни семејства е краток. Трае сè до моментот кога по заедничката вечера на денот на благодарноста ќе исчезнат Ана и Џој, двете најмали ќерки од двете семејства. Родителите почнуваат панично да ги бараат, а од нив нема никаква трага, небаре земјата ги голтнала. Уште во овој дел се чувствува колку е добар филмот. За гледачот тука веќе е лесно да се соживее со дејството преку маестрално одиграните улоги и да ја почувствува паниката на родителите која полека се претвора во тешко издржлива болка.rnrn
rnrnТие добиваат трошка надеж кога ќе биде пронајден еден туѓинец кој во моментот на исчезнувањето на девојчињата бил паркиран со своето комбе токму пред нивната куќа. Полицијата брзо го пронаоѓа, но детективот Локи (Џејк Гиленхал) нема друг избор освен да го пушти, затоа што неговиот интелектуален развој одговара на десетгодишно дете и изгледа неверојатно дека тој можел да стори такво нешто.rnrn
rnrnОттогаш Келер Довер (Хју Џекмен), татко на едно од девојчињата решава да ги земе работите во свои раце и сам да ја бара ќерка си. Затвореник на својата избезуменост и очај, се одлучува на потези кои не гарантираат добра завршница, но кои истовремено наметнуваат многу етички прашања. Покрај останатите квалитети, тоа е она што „Затвореници“ го прави посебен. Истражува до каде може да оди еден родител за да го спаси своето дете, колку е дозволено да биде лош при тоа и дали му е дозволено да биде поголем ѓавол од ѓаволот во име на доброто.rnrn
rnrnОва можеби ве потсетува на „Грабната“ (Taken) во кој таткото на суперхеројски начин се справуваше со никаквиците, но не може да сте подалеку од вистината. Иако Хју Џекмен се појавува во, типична за него, мажествена улога, неговиот лик е човек од крв, месо и душа. Овој филм ја поседува типичната тензија за добрите холивудски крими трилери, но истовремено има и своја драматична страна која поставува етички прашања како што тоа обично го прават филмовите кои доаѓаат од северот на Европа. Не колебајте се, ова ќе бидат возбудливи 153 минути кои ќе ви остават силен впечаток.rnrn
rnrn
rnrnДали тоа значи дека стекнувајќи знаења и вештини за заработка на што е можно повеќе пари, студентите се учат да бидат алчни? Има податоци кои го потврдуваат токму тоа:rn
rnrnНекои стручњаци го поставуваат прашањето дали на економски факултет се запишуваат луѓе кои веќе веруваат во алчноста и веруваат дека личниот интерес е поважен од колективниот, или пак токму лекциите за максимизација на профитот ги тераат да веруваат во себичноста, особено кога се дел од таква група која го охрабрува тоа. Резултатите од истражувањата го поддржуваат второто тврдење.rn
rnrnАдам Грант, професор на факултетот за бизнис Вортон, укажува на тоа дека во програмата на студентите мора да се даде предност на предмети од типот на социологија и психологија кои ќе имаат за цел да ги научат за соработка, алтруизам и фер однесување. Дотогаш, според него, ќе важи изреката на филозофот Амартија Сен:rnrn
rn
rn
rn
Прочитајте 
Доколку не добиете одговор, едноставно напишете нешто во стилот: „Изгледа не си тука, ќе ти пратам имејл“. Исто така, не треба да се навредите ако некој ја напушти комуникацијата ненадејно, без да ве извести за тоа и потоа повторно се врати после еден час или дури и по неколку дена.rnrn
Разбираме дека вашата мисла е многу осетлива на времето, па наместо да ја напишете целата реченица, едноставно притискате Ентер на средина на реченицата или зборот. На тој начин, вашиот соговорник знае што сакате да кажете уште на почетокот на реченицата, без да мора да ја чита истата докрај. Помислете дека секој пат кога ќе притиснете Eнтер, на вашиот соговорник му бипка компјутерот за да му сигнализира пристигнување на нова порака. Ова многу вознемирува. Затоа, пишувајте целосни реченици, дури и пасуси пред да го притиснете големото копче. Луѓето ќе го ценат тоа.rnrn
Пристојно е прво да почнете со пишана порака. Доволно ќе биде нешто од типот: „Онлајн си? Имаш време да ти се јавам на кратко?“ Вознемирувачки е кога скајп почнува да ѕвони од никаде. Може да се случи соговорникот по грешка да го прифати разговорот кој имал намера да го одбие, а вие да му предизвикате губење на слухот поради јачината на вашиот микрофон. Уште ако имате и вклучено видео и притоа барате и тој да го стори истото, ќе биде премногу. Некому можеби не му е до бучно попладне.rnrn
Само затоа што вам ви се зборува со видео, не значи дека исто се чувствува и другата страна. Можеби вашиот соговорник моментално седи раскомотен по дома во својата долна облека, со лоша фризура и растурена соба во позадината. Вие можете да изберете да направите видео повик со вашиот соговорник, но ако тој сака да го направи истото, ќе го стори тоа, не мора дополнително да му го побарате тоа. Ако веќе го вклучите вашето видео пак, внимавајте како се однесувате. Многу смешно ќе изгледате ако се фрцкате пред камерата 90% од времето. Не заборавајте, соговорникот го гледа истото што и вие. Веб-камерата не е огледало.rnrn
Никогаш не брзајте да пратите некоја важна порака до некој кој во моментот можеби се наоѓа на јавна презентација служејќи се со својот лаптоп. Пораката која ја кажувате во доверба ќе заврши проектирана на ѕидот пред сите присутни во просторијата. Затоа, секогаш треба да ја започнете комуникацијата со мек разговор и да почекате соговорникот да ви одговори пред да се избрзате да напишете нешто осетливо. Не заборавајте дека други луѓе може да стојат зад компјутерскиот екран на вашиот соговорник, така што бидете внимателни со праќање доверливи информации без да се осигурате кој сѐ ги прима.